( 168 ) 



voorkeur of uitsluitend des nachts geschieden, enz. Doch geen 

 sprekender bewijs dan de ontwikkeling van Fritillaria, boven 

 bl. 157 geschetst, waarbij stengels, bladen en bloemen geheel in 

 het donker werden gevormd. 



De lengtegroei van den stengel in het duister, als gevolg 

 van celvermenigvuldiging zoowel als van celgroei, laat zich dus 

 zeer goed rijmen met onze tegenwoordige voorstellingen. Ja 

 zelfs, die lengtegroei moet, volgens deze voorstelling, in vele 

 cevallen bevorderd worden door duisternis. 



Want 1°. heeft het licht een vertragenden invloed op den 

 groei, zooals door sachs is aangetoond (Ar beiten d. bot. In~ 

 stituts zu Würzburg. II), welke invloed in korten tijd duidelijk 

 wordt, wanneer men slechts in de opvolgende gedeelten vaneen 

 etmaal de intensiteit van den groei onder overigens gelijke om- 

 standigheden, bepaaldelijk bij gelijke temperaturen en vochtig- 

 heid, nauwkeurig meet. Men vindt dan. ten gevolge der na- 

 tuurlijke afwisseling van dag en nacht, een periodisch op- en 

 neergaan der groeisnelheid, met een maximum even voor zons- 

 opgang en een minimum kort na den middag. Eene voortdu- 

 rende duisternis zal dus, ceteris paribus, een grooter intensiteit 

 van den groei, d. i. in casu eene meer aanzienlijke verlenging 

 van den stengel in denzelfden tijd veroorzaken. 



£°. Is het heliotropisme zelf eigenlijk eene den groei vertra- 

 gende werking van het licht. De buiging toch van het plan- 

 tendeel naar het licht wordt teweeggebracht, omdat de naar het 

 licht gekeerde zijde minder snel groeit dan de daarvan afge- 

 wende zijde. Alzijdige duisternis, of licht zonder heliotropische 

 werking, waarbij die buiging ontbreekt, moet dus eene relatief 

 grooter strekking of verlenging van den stengel tengevolge 

 hebben. 



Het laatste wordt op treffende wijze bewezen door mijne bo- 

 ven bl. 151 medegedeelde proef met Impatie?is, die, onder eene 

 klok met bichromas kalicus geplaatst waardoor alleen lichtstra- 

 len zonder heliotropische werking worden doorgelaten, rechtop 

 groeide en oververlengd werd, niettegenstaande zij groen bleef. 



De reden, waarom de eene stengel veel meer verlengd wordt 

 in het duister dan de andere, zou ik vooral zoeken in de ver- 

 schillende grootte der spanning, welke bij onderscheiden plan- 



