( 171 ) 



bladen groeien, nagenoeg loodrecht, doet onderstellen, dat het 

 negatief geotropisme hierop van invloed zal wezen. Deze wer- 

 king treedt, even als bij de stengels, meer op den voorgrond, 

 wanneer door de ontwikkeling in het duister de buigende in- 

 vloed van het licht ontbreekt. En dat deze bladen sterk posi- 

 tief heliotropisch zijn, leert de waarneming van sachs (Lehrb. 

 d. Bot., 4 e Aufl., p. 808), dat zij bij eenzijdige verlichting 

 zelfs asymmetrisch worden. 



Tn overeenstemming hiermede is de anatomische structuur van 

 het blad, die aan de boven- en ondervlakte dezelfde is, en bij de 

 geëtioleerde slechts eene geringe wandverdikking in de elemen- 

 ten der vaatbundels doet zien. Men vindt bij deze geëtioleerde 

 bladen meestal de verhouding van lengte en breedte veranderd, 

 d. i., of zij zijn (bij Graminëen) bovenmatig verlengd met normale 

 breedte, of (zooals bij Fritillaria) de breedte is ter nauwernood 

 de helft der normale, wanneer de lengte ongeveer met die der 

 groene bladen overeenkomt. Bij Fritillaria bleken mij bij me- 

 ting de opperhuidcellen ongeveer half zoo breed en een weinio* 

 langer te zijn dan bij normale bladen, terwijl de stomacellen 

 noch in grootte, noch in aantal verschilden en hoewel zonder 

 groene kleurstof, in ruime mate met zetmeel gevuld waren. Jk 

 geloof dan ook de veranderingen der genoemde bladen te mo- 

 gen aansluiten aan die der stengels. De voorstelling pan kraus, 

 dat spanningsverschil in overlangsche en dwarse richting hier 

 de determineerende oorzaak zou wezen, acht ik met batalin 

 onjuist. 



2°. Hetzelfde geldt van de bladstelen van vele planten, die 

 in het duister evenzoo eene meer dan gewone lengte bereiken. 

 Bij onderscheiden planten komt dit voor. Eene bebladerde plant 

 van Primula chinensis b. v. in het donker geplaatst, bleef et- 

 telijke dagen onveranderd wat de bladen, ook de niet geheel 

 volwassene, betrof. Deze groeiden niet meer; daarentegen wer- 

 den de bladstelen aanzienlijk langer en bereikten eene lengte 

 van 15 a 20 centimeters. Allengs begonnen de oudere bladen, 

 daarna de jongere te verbleeken, te verdorren, om ten laatste 

 af te vallen. Inmiddels vormden zich dicht bij den top der as 

 nieuwe geëtioleerde bladen met eene zeer kleine lamina van 

 hoogstens 2 a 3 centim. middellijn en met zeer lange stelen. 



