( 178 ) 



Over het algemeen schijnen in het duister vooral die bladen 

 klein te blijven, waarin zich eene duidelijke tegenstelling tus- 

 schen de boven- en onderhelft (door de aanwezigheid van het 

 bovengenoemde palissaden- en sponsparenchym) doet zien. Dit 

 geldt van de meeste bladen der dicoty]en. Bij monocotylen, waar 

 tusschen boven- en onderhelft geen of weinig verschil bestaat, 

 bereiken zij over het algemeen eene betrekkelijk grooter ontwikke- 

 ling. Bij sommige dicotylen, zooals Begonia glabra, welker bla- 

 den onder en boven nagenoeg gelijk gebouwd zijn, is hetzelfde 

 het geval. Misschien is het niet al te gewaagd, om bij laatstge- 

 noemde plant te denken aan een overwegenden invloed van de 

 opperhuid. Immers famintzin heeft onlang; {Beitrag zur Keim- 

 blattlehre im Pflanzenreich, Mémoires de VAcad. imp. d. se, 

 de St. Pétersbourg. YII e Sér. XIIL p. 2G; aangetoond, dat 

 de groote, waterheldere en chlorophyllvrije cellen, waaruit de 

 hoofdmassa van het blad bestaat, ontstaan zijn door tangentiale 

 deelingen der opperhuidcellen en niet, zooals pfitzer meende, 

 uit de cellenlaag onder de epidermis. Is het nu juist, dat de 

 l e en 6 e van famlntzin's Initialschichten de genoemde cellen 

 vormen, dan is wellicht de epidermis (welke in den regel in ge- 

 etioleerde plantendeelen goed ontwikkeld, met stomata en zelfs 

 met zetmeel voorzien is) bij het Begonia-blad de naaste oor- 

 zaak van den betrekkelijk grooten groei in het duister. 



Zoo men vraagt, welke de ware oorzaak van het klein 

 blijven der bladen is, moet ik op die vraag vooralsnog het 

 antwoord schuldig blijven, want eene juiste en volledige ver- 

 klaring van het verschijnsel is mij niet bekend, en ik ge- 

 loof ook niet, dat zij tegenwoordig gegeven kan worden, omdat 

 de tijd daartoe nog niet gekomen is, of, anders gezegd, omdat 

 nog vele punten te onderzoeken zijn, welke aan zoodanige ver- 

 klaring moeten voorafgaan, zooals ik boven (bl. 145) in mijne 

 verhandeling nader betoogd heb. Vraagt men echter, in welke 

 richting men vooral te zoeken hebbe met de vermoedelijke kans, 

 om de gewenschte verklaring naderbij te komen, dan is er, 

 geloof ik, wel reeds eenige vingerwijzing te geven. Het ge- 

 etioleerde blad ie, mijns inziens, een pathologisch verschijnsel 

 ontstaan deels, gelijk reeds door sachs is opgemerkt, uit het 

 on! breken der assimilatie, welke tot de normale functiëii van 



