( 195 ) 



deren uit de omgevende dainpkringslucht wordt opgenoim 

 De lucht moet dus als een ruime bron van koolstof voor de 

 plant beschouwd worden. Het lijdt geen twijfel, of het kool- 

 zuur des dampkrings alleen is volkomen voldoende, om de 

 plant hare normale ontwikkeling in alle opzichten te doen be- 

 reiken. 



Maar daarmede is de mogelijkheid niet uitgesloten, dat de 

 plant met hare wortels ook eenig koolzuur uit den bodem op- 

 neemt en dit in hare bladeren ontleedt. In het bijzonder laat 

 het zich zeer goed denken, dat de verwerking vaa het koolzuur 

 des bodems aanleiding kan geven tot het vastleggen van eene 

 grootere hoeveelheid koolstof in de plant, dan wanneer deze 

 haar koolzuur uitsluitend aan de lucht ontleent. Op die wijze 

 zou het koolzuurgehalte des bodems mede kunnen werken tot 

 eene vermeerderde productie van vaste stof en een krachtiger 

 groei, en daardoor in den landbouw eene zaak van niet gering 

 gewicht mogen heeten. 



Wanneer we trachten de waarde dezer veronderstelling nader 

 te toetsen aan hetgeen ons reeds omtrent het leven der pltmt 

 bekend is, stuiten we al dadelijk op een bezwaar. Er zijn 

 namelijk eenige zaken, die er op wijzen, dat de wortels waar- 

 schijnlijk niet veel, ja misschien in 't geheel geen koolzuur uit 

 den bodem opnemen kunnen. Ik noem hier slechts het feit, 

 dat de wortels voortdurend de hen omgevende zuurstof inade- 

 men en daarvoor koolzuur afgeven. Derhalve zal de wortel 

 voortdurend koolzuur bevatten, en dat misschien in zoo groote 

 hoeveelheid, dat eene diffusie van uit den bodem onmogelijk 

 gemaakt wordt. Ik herinner hieraan om te bewijzen, dat het 

 opnemen van koolzuur door de wortels geenszins als een nood- 

 zakelijk gevolg van het koolzuurgehalte des bodems beschouwd 

 mag worden. 



Maar toch is eene dergelijke opneming geenszins onmogelijk. 

 Wanneer namelijk de bodem zeer rijk aan koolzuur is, kan een 

 deel daarvan misschien de wortels toch binnendringen. 



In zulke omstandigheden nu verkeeren de meeste onzer cul- 

 tuurplanten, botjssingault vond, dat de lucht in eene vrucht- 

 bare akkeraarde zelfs 9 pCt. koolzuur kan bevatten, d. i. on- 

 geveer 180 maal meer dan de atmospheer. Dit heeft zijn 



