( 199 ) 



Maar ioch zou er misschien genoeg gevormd kunnen worden, 

 om met het in gewone lucht zich vormende zetmeel te zamen 

 reeds na korteren tijd eene zichtbare reactie te veroorzaken, 

 dan anders het geval is. 



Deze hypothese toetste ik op de volgende wijze aan het expe- 

 riment (reeks IV). Een afgesneden en zetmeelvrij blad werd 

 langs de middelnerf gehalveerd De eene helft werd geheel in 

 de vrije lucht aan het zonlicht blootgesteld. De andere helft, 

 waarmede de steel in verbinding gelaten was, werd met haar 

 basis in eene ruimte gebracht, waarin de lucht 5 pCt. koolzuur 

 bevatte. De top dezer bladhelft bevond zich daarentegen even- 

 eens in de vrije lucht. Na J, f, enz. uur werden de toppen 

 van beide helften op zetmeel onderzocht. 



Het was nu de vraag of er ooit in den top der bladhelft, 

 wier basis in koolzuurrijke lucht vertoefde, zich zetmeel zou 

 beginnen te vertoonen, wanneer de andere helft daarvan nog 

 geheel verstoken was. 



Het antwoord luidde ook hier weder zonder uitzondering ont- 

 kennend; in beide bladhelften verscheen het zetmeel gelijktijdig 

 en vermeerderde zich ook op volkomen gelijke wijze. 



liet aan eenig plantendeel overvloedig toegevoegde koolzuur 

 kan derhalve de zetmeelvorming van een aangrenzend blad of 

 bladgedeelte in de vrije lucht nooit versnellen, evenmin als het 

 op zich zelf daarin zetmeel kan doen te voorschijn komen. 



Ten slotte scheen het mij niet van belang ontbloot, 

 deze laatste uitkomst nog afzonderlijk voor den wortel te beves- 

 tigen. 



Daartoe werd een gedeelte van een zetmeelvrij blad afgesne- 

 den. Het andere deel bleef verbonden met de in humusrijke 

 aarde wortelende plant. Beide deelen werden weder aan het licht 

 blootgesteld en af en toe stukjes op zetmeel onderzocht. 



Zooals te verwachten was, vertoonde zich ook nu de reactie 

 nooit in het met den wortel samenhangende bladdeel, voor dat 

 dit in het afgesneden gedeelte het geval was. In beiden ontstond 

 en vermeerderde het zetmeel zich gelijktijdig. 



Uit het voorgaande blijkt, dat men niet langer het recht 

 heeft in den bodem een bron van koolzuur te zien, die dit gas 

 door de wortels naar de bladeren zendt om daar ontleed te 



