( 201 ) 



acht dagen. De controle-bladeren daarentegen vormden natuur- 

 lijk al spoedig overvloedige hoeveelheden zetmeel. 



"Was het blad in de koolzuurvrije ruimte daarentegen bij den 

 aanvang der proef met zetmeel gevuld, dan zag men dit ook 

 in het helderste licht al spoedig verdwijnen, ja ongeveer even 

 snel, als wanneer men de plant in het donker geplaatst had. 



De proeven werden genomen met Phaseolus multiflorus, Cu- 

 curbita Pepo, Tropaeolum nanum en Bèta vulgaris var. sac- 

 charifera. 



Door deze reeks van proeven komen we dus tot het besluit, 

 dat in een voortdurend koolzuurvrije ruimte de bladeren nooit 

 zichtbare hoeveelheden zetmeel vormen, ja dat zelfs het daarin 

 voorhanden zetmeel verdwijnt, ook al blijven die bladeren met 

 de plant verbonden, en al bevinden de wortels van deze zich iu 

 humusrijke aarde. 



REEKS II. 



Hier bezigde ik zetmeelvrij gemaakte bladeren van mono- 

 co ty Ie waterplanten (Typha latifolia, Typha stenophylla en 

 Sparganium ramos um). Een zoodanig bladstuk werd door den 

 tubulus van een gecalibreerde glazen klok gevoerd en daarin 

 door middel van een gehalveerden kurk luchtdicht bevestigd, 

 zoodat het onderste bladgedeelte zich in de klok bevond. Deze 

 was door water afgesloten en in den kurk bevond zich tevens 

 een buisje waardoor koolzuur aangevoerd kon worden. Het mid- 

 delste en kleinste gedeelte van het blad bleef in de vrije lucht, 

 maar werd door een zwart omhulsel omgeven. Het bovenste 

 deel daarentegen bevond zich op dezelfde wijze als het onderste 

 in eene klok, die echter, zooals van zelf spreekt, met den tubu- 

 lus naar beneden gekeerd was. Deze klok werd van boven met 

 een glasplaat door middel van vet luchtdicht gesloten. Aan 

 de lucht van de onderste klok werd nu 5 pCt. koolzuur toe- 

 gevoegd ; in de bovenste klok bevond zich een weinig sterke 

 kaliloog. Het onderste bladgedeelte was dus in eene zeer kool- 

 zuurrijke atmospheer, het middelste in de vrije lucht, het boven- 

 ste deel echter in eene koolzuurvrije ruimte. Na een of twee 

 dagen werden de drie deelen op zetmeel onderzocht. Dit ver- 



