( 202 ) 



toonde zich dan in het onderste deel steeds rijkelijk, maar ont- 

 brak in het bovenste deel steeds volslagen, evenals natuurlijk 

 in het middelste deel, dat verduisterd was geweest. 



Een bladstuk kan dus in eene voortdurend koolzuurvrije ruimte 

 nooit zichtbare hoeveelheden zetmeel vormen, ook zelfs niet 

 wanneer het onderste gedeelte van hetzelfde blad zich in lucht 

 met 5 pCt, koolzuur bevindt en tusschen beide een klein ge- 

 deelte aan de vrije lucht is blootgesteld. 



EEEKS III. 



In deze reeks was het mijn doel tusschen de koolzuurrijke 

 en de koolzuurvrije ruimte geen deel van het blad aan de vrije 

 lucht te laten vertoeven. Daardoor wilde ik de mogelijkheid 

 uitsluiten, dat het koolzuur op zijn weg naar de koolzuurvrije 

 ruimte misschien voor het grootste deel in de lucht zou over- 

 gaan. Deze proeven werden genomen met zetmeelvrije blade- 

 ren van Cucurbita Pepo, Vitis vinifera, Cercis Siliquastrum, 

 Viola suava, Polygonum bistorta en Trifolium pratense. 



Twee even groote kristalliseerschaaltjes, die van afgeslepen 

 randen voorzien waren, werden iuet de openingen op elkander 

 gezet. Het blad werd tusschen beiden gelegd, zoo dat de top 

 zich in de door de schaaltjes gevormde ruimte bevond, basis, 

 bladsteel en soms een deel des stengels echter daarbuiten ble- 

 ven. De afsluiting geschiedde door vet. Natuurlijk overtuigde 

 ik mij steeds na de proef, dat daardoor de gebruikte bladeren 

 in het minst niet geleden hadden. In het onderste schaaltje 

 bevond zich kaliloog. 



Deze geheele toestel werd nu onder een gecalibreerde glazen 

 klok gebracht. Deze was door water afgesloten en aan de 

 daarin besloten lucht werd, door een buisje, ongeveer 5 pCt. kool- 

 zuur toegevoegd. Bladbasis en steel bevonden zich derhalve in 

 deze lucht. Na een tijdsverloop van 5 a 8 uren werden zoo- 

 wel top als basis van het blad op zetmeel onderzocht; de eerste 

 was daarvan steeds geheel verstoken gebleven, terwijl de basis 

 er natuurlijk in alle proeven geheel mede gevuld was. 



Wc besluiten derhalve: een bladstuk kan h\ eene koolzuur- 

 vrije ruimte nooit zetmeel vormen, zelfs ook niet wanneer het 



