( 261 ) 



bedenkingen op tegen deze bepalingen, die twijfel wekken om- 

 trent den bereikten graad van nauwkeurigheid. Deze beden- 

 kingen zullen wij in de volgende bladzijden uiteenzetten. 



Bij de bepaling van den berekenden weerstaud is de in te 

 voeren factor voor de coniciteit van de buis op dezelfde wijze 

 door sabine en dehms, naar het voorschrift van Dr. siemens *) 

 bepaald. Daartoe zoekt men uit de lengtebepalingen van den 

 kwikdroppel de grootste en kleinste doorsnee van de buis en 

 beschouwt deze nu als een afgeknotten kegel, die tot lengte beeft 

 de lengte van de buis, en welker doorsnede aan de uiteinden 

 de gevondene grootste en kleinste waarde heeft. De buis wordt 

 daarbij dus als één afgeknotte kegel beschouwd, terwijl het cali- 

 breren toch kan aanwijzen, dat de buis uit verschillende afgeknotte 

 kegels en nagenoeg cilindrische deelen bestaat, waardoor dan 

 bij behoud van dezelfde kleinste en grootste doorsnee een andere 

 waarde voor dien factor verkregen wordt. 



Een tweede grootheid, die in de berekende waarde van den 

 weerstand voorkomt is de lengte van de buis; die lengte komt 

 in de tweede macht in de formule voor, zoodat een fout ver- 

 dubbeld in 't resultaat overgaat. Nu is 't opmerkelijk, dat 

 zeven van de door sabine gebruikte buizen juist 1000 m.M. 

 lang zijn. Om de nauwkeurigheid te bereiken, die uit boven- 

 staande opgaven zou moeten blijken, is 't noodig dat die lengte- 

 bepaling tot 1 / 20 m. M. nauwkeurig zij en nu schijnt 't zeer 

 twijfelachtig of de zeven buizen van sabine op 1 j 2Q m.M. na 

 op eene lengte van 1000 m.M. zijn afgesneden of afgeslepen. 

 Doch het behoeft bij dien twijfel niet te blijven : drie van de 

 buizen van sabine zijn ook door dehms gebruikt, zoodat wij 

 de bepalingen van den een tot controle voor die van den 

 ander gebruiken kunnen. Nu vonden voor de 



lengte van buis 7 sabine 1000 m.M. dehms 1000.339 m.M. 

 // » #10 » 1000 // // 1000.438 // 

 n // v 11 v 1000 // » 1000.316 // 



Deze verschillen moeten in de berekende weerstanden ver- 

 schillen geven van 7, 8 en 6 tienduizendsten. En toch blijkt 



') poog., Ann. Bd. 110, p. 1. 



18' 



