( 325 ) 



Ofschoon ik nu aan de in het bovenstaande medegedeelde 

 metingen en daaruit afgeleide gevolgtrekkingen geene hoogere 

 waarde wensch toegekend te zien dan daaraan, uit hoofde der 

 gebrekkige waarnemingsmethode, toekomt, zoo geloof ik toch dat 

 zij voldoende zijn om tot voorzichtigheid te manen en de over- 

 tuiging te vestigen dat onze kennis van den Zuiderzeebodem 

 nog niet genoeg gevorderd is om, zonder gevaar voor geheele 

 mislukking, tot het werk der droogmaking over te gaan. 



Die kennis kan alleen vollediger worden door het doen van 

 diepere boringen tot diepten van b. v. 8 a 10 meters, of meer 

 waar het noodig mocht blijken, onder den zeebodem. Ook zal 

 het getal dier boringen, vooral in de richting van den afsluit- 

 dijk niet te gering mogen zijn, daar het diluviaie zand op be- 

 trekkelijk nabijgelegen punten zich op merkelijk verschillende 

 diepten kan bevinden. 



De opgehoorde, gronden, zoowel zand als klei, zullen dan 

 moeten onderworpen worden aan proeven met een goed inge- 

 richten toestel om hunne mate van doordringbaarheid te bepa- 

 len. Mogelijk zouden reeds daartoe strekkende bepalingen tij- 

 dens de boringen zelve gedaan kunnen dienen. Ts de boorbuis 

 namelijk in het zand gedrongen en wordt zij geheel ledig ge- 

 pomt, dan heeft men slechts den tijd te bepalen die noodig 

 is om er het water tot op zekere hoogte weder in te doen 

 opklimmen. Het schijnt mij toe dat dergelijke bepalingen met 

 zorg verricht reeds tot eenige vergelijkbare resultaten omtrent 

 dit voor het welslagen der droogmaking zeer gewichtig punt 

 zouden leiden» 



Natuurlijk zullen deze vernieuwde onderzoekingen tijd en 

 geld kosten; maar bij een werk van zoo grooten omvang als 

 dit, dat een reeks van jaren tot zijne voltooiing vordert, zoude 

 men voorzeker hoogst onvoorzichtig handelen door zich te zeer 

 te overhaasten en zich daardoor aan allerlei zoogenaamde tegen- 

 vallen bloot te stellen, die men misschien had kunnen voorko- 

 men, wanneer men zich den tijd tot een zooveel mogelijk volledig 

 onderzoek had gegund. En wat het geld aanbelangt, wat betee- 

 kenen eenige duizeude voor dit onderzoek noodige guldens, ver- 

 geleken met de som van 1£3 millioen, waarop de kosten van 

 het geheele werk geraamd zijn! 



