( 35S ) 



worden. En zelfs dan vertoonen zij zich nog zoo uitermate klein, 

 dat men hoogstens den vorm maar verder niets er aan onder- 

 scheiden kan. Hieruit ontspringen reeds tal van bezwaren. 



In de eerste plaats wordt het dikwijls hoogst moeilijk, ja 

 onmogelijk, om over de al of niet aanwezigheid van bacteriën 

 in eenig medium, b. v. een droppel vloeistof, te beslissen. Im- 

 mers wanneer daarin slechts weinige exemplaren voorhanden zijn , 

 zullen deze ook aan de meest zorgvuldige microscopische waar- 

 neming kunnen en dikwijls moeten ontsnappen. Hierbij komt 

 dat bacteriën, die zich niet levendig bewegen of vermeer- 

 deren, van levenlooze, ook anorganische deeltjes niet steeds 

 met zekerheid kunnen onderscheiden worden, "tenzij ze, wat 

 lang niet altijd het geval is, in grooten getale, of tot karakteris- 

 tieke groepen (b. v. gliacoccus, petalococcus) vereenigd, in het 

 object aanwezig zijn. Een verder bezwaar, dat uit de mini- 

 male grootte voortspruit, is de onmogelijkheid om omtrent het 

 al of niet bestaan van soortelijke verschillen zekerheid te ver- 

 krijgen. Het zal dikwijls onmogelijk zijn te beslissen of twee 

 of meer onder dezelfde of verschillende voorwaarden waargeno- 

 men vormen identisch zijn of tot verschillende soorten behoo- 

 ren, te meer omdat het zoo goed als onmogelijk is, door onder- 

 zoekingen op geïsoleerde individu's — de eenige weg die tot 

 volkomen zekerheid leiden kan — uit te maken, hoe de eene of 

 andere vorm zich onder verschillende voorwaarden wijzigen, 

 of wel ontwikkelen, kan. 



Aangaande het weerstand -biedend vermogen der bacteriën 

 tegenover schadelijke invloeden zal het voldoende zijn op twee 

 punten te wijzen : den invloed van' het uitdroogen en dien 

 van het verhitten. 



Evenals de meeste andere microscopische organismen, kunnen 

 de bacteriën geheel en al verdroogen, als stofdeeltjes door de 

 lucht worden medegevoerd en in dien toestand langen tijd 

 — sommigen misschien vele jaren lang levend of althans 



voor herleving vatbaar blijven. Inderdaad zijn, zooals o. a 

 pasteur en tyndall hebben bewezen, de nagenoeg onzichtbaar 

 kleine stofdeeltjes, die overal in de lucht in menigte rondzwe- 

 ven, voor een goed deel dergelijke microscopische organis- 

 men, die, zoodra zij in een adaequaat vochtig medium geraken, 



