( 359 ) 



dezen, van de z. g. blaaspijltjes, — in onze Oost-Indiën met 

 oepas radja of oepas antsjar, in de binnenlanden van Guyana 

 en Brazilië met curare bestreken, — zijn thans vrij algemeen 

 bekend. Langen tijd scheen het mij zelfs, dat deze, in onze 

 eeuw, de eenige soort van vergiftigde wapenen uitmaakten, en 

 dat zij als het ware de vergiftigde boogpijlen der Ouden geheel 

 hadden verdrongen. Het nog voortbestaan der laatstgenoemden 

 echter bleek mij, vele jaren herwaarts, het allereerst voor Zuid- 

 Amerika, van waar ik, van den Offic. v. Gez. peters, der 

 marine, eenige met //woorara" (curare) dik bestreken boogpijlen 

 verkreeg, gewone pijlen, doch bij sommigen voorzien met losse 

 punten, vervaardigd uit den met fijne weerhaken voorzienen 

 staart-stekel der Raja (Trygon) pastinaca L, Sommige In- 

 diaansche stammen zouden dergelijke, ook in hunne onderlinge 

 oorlogen hebben gebezigd, er een //zevental" van afschietende, 

 alvorens handgemeen te worden. Tot in 18 5 S vernam noch 

 las ik verder niets anders over gift-boogpijlen. De Oiïic. v. Gez. 

 der marine moerlant leerde mij toen het voorkomen daarvan 

 ook op de Poggi-eilanden kennen, ten volgenden jare, na de 

 catastrophe van eenigen onzer schepelingen, zoo moedig beves- 

 tigd door den Offic. v. Gez. der marine, vernhout, voor de 

 Mentaweh-eilanden, beiden langs de Zuidwestkust van Sumatra 

 gelegen. In Deel VIII en XI van de Verslagen der Akademie 

 heb ik destijds daarover twee mededeelingen gegeven. Deze 

 pijlen waren hoogst eenvoudig van vorm, mede met losse, hou- 

 ten, spitsen, en bleken mij oepas antsjar houdend te zijn. Hierop 

 verliepen elf jaren, voor dat ik iets meer over het gebruik van 

 boog-pijlen te weten kwam, sedert uitsluitend uit Afrika, in 

 welk werelddeel, bij bevreemdende tegenstelling, geene vergiftige 

 blaas-pijlen schijnen te worden gebruikt. In 1870, namelijk, 

 ontving ik van den heer briede, uit de Kaap de Goede Hoop, 

 vergiftigde boogpijlen der Bosjesmans uit de Kaapsche binnen- 

 landen, omstreken der Hartebeestrivier. Het waren rieten pijlen, 

 weder met losse, driehoekige, doch ijzeren punten. Het vergift was 

 uitgestreken op het riet, niet op het ijzer. Ik ontdekte toen, 

 bij toeval, dat dergelijken, voor Hottentotten uit den omtrek 

 der Oranje-rivier, reeds veel vroeger, in 1S32, door een' Hoog- 

 duitschen reiziger, krebs, waren gezien en door zijn' broeder 



