( 364 ) 



praktijk der Kaffers, onbewust, in harmonie bleek te zijn met 

 de theorie der wetenschap. Ik bevond, namelijk, dat de on- 

 middellijke aanraking van het pijl-vergift met de ijzeren pijl- 

 schacht door hen was voorkomen door het omwikkelen van de 

 laatste, in spiraal vormige gangen, met smalle reepjes eener 

 plantaardige onderlaag, van bast-vezelen en draden, ais tusschen- 

 stof tusschen het vergift en het metaal ! 



4°. Het toxicologisch onderzoek. 



Persoonlijk niet meer in de gelegenheid gesteld, de daarvoor 

 noodige dierproeven te bewerkstelligen, heb ik den heer Dr. 

 van beaam houckgeest, Offic. v. Gez, der l e kl., bij het on- 

 derwijs der militaire studenten te Amsterdam, verzocht, dit 

 onderzoek voor mij te willen verrichten. Z.Ed. heeft de be- 

 reidwilligheid gehad, daartoe, in het Physiologisch Laboratorium 

 van het Athenaeum Illustre, terstond over te gaan, en het is 

 aan zijn 1 talentvollen arbeid — waarvoor hem ook bij deze 

 gelegenheid mijne bijzondere erkentelijkheid wordt toegebracht — , 

 te danken, dat ik mij in staat zie gesteld, eene zeker niet on- 

 belangrijke bijdrage over de physiologische werkingswijze van 

 het Kaffer pijl-vergift in mijne mededeeling te kunnen opne- 

 men. In deze wensch ik mij slechts tot de algemeene uit- 

 komsten te bepalen, daar de heer van braam zich heeft voor- 

 gesteld, verdere bijzonderheden zelf te publiceeren in het Ne- 

 derlandsch militair geneeskundig Archief voor 187 7. 



Met uitzondering van een tweetal proeven op konijnen, — die 

 de overigens op kikvorschen verkregen resultaten, in de hoofd- 

 zaak, schenen te bevestigen — werden de laatstgenoemden uit- 

 sluitend als proef- dieren verkozen en werd het experimenteel 

 onderzoek, op grond der bestaande antecedenten, voornamelijk 

 op het hart gerigt. 



De lancetvormige pijlspits zelve vertoonde geene toxische 

 werking, die zich des te krachtiger openbaarde bij het aan- 

 brengen der geel-bruine massa, die beneden deze, over de ge- 

 heele ijzeren pijl-schacht was uitgestreken. 



Deze werd afgeschraapt, in eene zeer slapj e keukenzout-op- 

 lossing geweekt en werden eenige droppels der aldus verkregen, 

 somtijds vooraf gefiltreerde, solutie, op verschillende wijzen aan- 

 gebracht, oadal het hart vooraf op de gewone wijze voorzichtig 



