x ( 366 ) 



physiologische werkingswijze betreft, op eene zeer gecompliceerde 

 schaal, onderling in aard kunnen verschillen, naarmate bf de 

 spierzelfstandigheid van het hart zelve, óf het eigen zenuw- 

 stelsel in dit orgaan, of de nervas vagus (centraal of periphe- 

 risch), bf de vasomotorische zenuwen, bf wel dezen of getnen 

 hunner gelijktijdig, er door worden aangedaan, hetzij overprik- 

 keld, hetzij rechtstreeks verlamd, waarover onder anderen böhm, 

 Ueber Herzgifte, Wurzburg, 1871, is te raadplegen. 



Naar aanleiding nu van positieve waarneming en negatieve 

 inductie, — waaruit het den heer van braam bleek, dat dit pijl- 

 vergif niet prikkelend werkt op het vagus-centrum (waarbij het 

 cor stilstaat in diastole), ook niet verlammend op het vasomo- 

 torisch centrum (waarbij vergelijkende proeven, in den zin van 

 het GOLTz'sche experiment, bij horizontalen en verticalen stand 

 der proefdieren, werden bewerkstelligd), en dat het de hartspier 

 zelve ook niet rechtstreeks paralyseert (daar altijd nog eenige 

 reactie op mechanische en galvanische prikkels overbleef), — 

 kwam hij tot het besluit, dat het zijne werking uitoefent op 

 het eigen zenuwapparaat in het hart, welks excitomotorische 

 gangliën er door worden verlamd. 



In dit laatste opzicht alleen verschilt het resultaat van van 

 bb vam van dat van fraser voor het i£om^-pijl-vergift. Deze 

 toch heeft daarbij de overblijvende terugwerkings vatbaarheid van 

 het tot stilstand geraakte hart voor werktuigelijke en electrische 

 irritatie niet waargenomen, en concludeerde voor het zijne dus 

 tot direkte werking op de hartspier-zelfstandigheid zelve. Het is 

 nogtans mogelijk, bf dat de hier bedoelde prikkel vatbaar- 

 heid, — als zeer snel voorbijgaande en soms niet dan door 

 vrij sterke inductie stroomen aan te toonen, - aan fraser's 

 aandacht is ontsnapt, bf dat hij met zwakkere vergift-doses heeft 

 gewerkt, bij welken de dood van het hart betrekkelijk later 

 volgt, in welk geval de reactie ook door van braam slechts 

 zeer onvoldoende werd verkregen en slechts gedurende een zeer 

 korten tijd, bf wel, dat het Kajfer-ipifi~ vergift een wel 

 overeenkomstig, maar niet volkomen gelijkaardig hoofdbestand- 

 deel bezit, als dat van Kombé, 



Wat ten dezen opzichte aangaat het door kooijker en mij 

 vroeger, - zij het dan ook op veei eenvoudiger söhaal en met 



