( 14 ) 



moeten wij in een der oudste Nederlandsen e zeevaar tboeken //de 

 Spieghel der Zeevaerdt , ' > van lucas janssz. waghenaer van 

 Enckhuyzen. Leiden 1584. in folio !7). 



Op bladz. 10 van het //Eerste Deel" toch leest men. 



„@orte onbemd)tinaJ)e aanbe fafele ber || £)eclinatie ber ©onnè 

 ttan nieunrê öfjecalculeert enbe gljerectiftceert/ 1| engfjentlijct' opte 

 v>ier eergtcomenbe 3aeren Dan 1585» 86. 87. enbe 88, per || 

 iè. Jtó, Geometram: 3ngenteur ber Staten 6raejfelijd)ent$ 

 Dan || £oflanbt" 



Op bladz. 11 volgt dan de //Onderrichtinghe" en bladz. 12, 

 13 de tafels zelve. 



Het tweede deel van deze v Spieghel der Zeevaerdt" l8 ) is te 

 Leiden uitgekomen in het volgende jaar 1585. Toen is tegelij- 

 kertijd een herdruk van het Eerste Deel verschenen met een 

 half latijnschen titel //Pars prima speculum nauticum" 19 j, waar- 

 van de tekst hollandsch is. Maar er is ook eene latijnsche ver- 

 taling van dit Speculum uitgegeven te Leiden in het jaar 

 1586 20 ): de vertaler is de bekende martinus everart uit 

 Brugge. 



Dat deze boeken werkelijk opvolgende drukken, geene nieuwe 

 titeluitgaven zijn geweest, blijkt uit de volgende bijzonderheden, 

 die te eerder hier eene plaats verdienen, omdat zij ten deele 

 de beschrijving van den Heer f. muller in zijn //Essai sur la 

 Bibliographie Neerlando-Russe" 21 ) aanvullen en verbeteren. 



Het boek van Noot 17 heeft eene voorrede blz. 5 — 40 en 

 23 kaarten. 



Dat van Noot 18 heeft eene voorrede blz. 1 — 19, een uit- 

 treksel uit die van het vorige boek, en 21 kaarten. In de Op- 

 dracht aan de Staten zegt hij : 



„€*nbe roifc || (e baerom 2S.$?.Gl\ onberbanl<$ gOebebett f>eb; 

 ben| bat be Mixt gfrelteue & e ' II 3e anberbe t>rucfcf... || ♦.♦te nemen 

 onber f) atv protectie enbe beédjermingfre/ omme || baer ban te roeren 

 alle onnutte keepen/ bie $elf$ niet t>oortbrengf)enJ ntaer || alleen; 

 lid aerbenben tnbt baer op rctéi jn/ om be üvud)ttn t>an anber 

 lieben || naeré ticket) t/ moenten enbe aerbent édjanbelijcf tot l>aer 

 te trecfen. $oor be || roanaunéticjfte berrêperé/ wil kt m» met 

 alle conétlief&ebberé troosten enbe II ♦ . ♦" 



Deze opdracht is gedateerd „(TncrV!) in; en btütn jct>i; Jnlitrê. 

 5inno SK.S.23&3Ê3Ê23.» 



