(167 ) 



Is de toestel een ware , astronomische kijker en dus 

 D 1 Do — qp 3 2 dan is 



De vergrooting is mitsdien evenredig met den afstand der 

 draaipunten M en C in de ruit. Kent men haar bedrag bij 

 zekere waarde van D 2 dan is het voldoende bij eenigen stand 

 der ruit D 2 te meten, om de vergrooting van den kijker in 

 dit geval te kennen. Eene in gelijke deelen verdeelde schaal 

 tusschen M en C kan in staat stelieu de vergrooting recht- 

 streeks af te lezen. 



Verstaat men onder de vergrooting van het optische stelsel 

 de verhouding van de ware grootten van beeld en voorwerp 

 dat bestaat er eveneens eene eenvoudige betrekking tusschen de 

 vergrooting en den afstand MC. 



Die verhouding Vj is namelijk 



1 f « - ft 



of, zoo wij hierin voor ƒ, ft en fa hare waarden stellen 



Vl =--^(D,_C 2 ). 



De verhouding V± kan dus hier daadwerkelijk op dezelfde 

 eenvoudige wijze bij verschillende standen der ruit worden be- 

 paald, als in het geval van den waren kijker de verhouding V 

 der hoeken, waaronder beeld en voorwerp gezien worden. 



In het Mémorial de V officier du Génien . IS (1868) bl. 350 

 en volgende, heeft peaücelliee zelf eene toepassing beschreven 

 van zijne ruit op kijkers met veranderlijke vergrooting. Zijn 

 doel was een afstandsmeter te vervaardigen, die veroorlooft den 

 te meten afstand rechtstreeks aan het werktuig af te lezen. 

 Hiertoe diende een kijker welks objectief uit twee glazen be- 

 stond, waarvan het tweede kon achteruit geschoven worden. Als- 

 dan kon bewerkt worden dat eene horizontale lijn van stand- 

 vastige lengte, geplaatst op het punt van het terrein, welks af- 



