( 173 ) 



Wel voeren deze eenvoudige beschouwingen, als men in aan- 

 merking neemt, dat de adiabatische lijn te minder van de 



isotherme afwijkt naarmate de verhouding — te minder van de 



eenheid verschilt, reeds tot het denkbeeld, dat de omstandig- 

 heid, dat het punt P 4 tusschen P x en P 3 ligt en dat dus de 

 specifieke warmte van den verzadigden damp positief is, juist 

 bij die stoffen zal voorkomen, waar die verhouding weinig groo- 

 ter dan de eenheid is. Dit denkbeeld wordt versterkt, als men 

 ziet, dat bij etherdamp, ten minste de theoretische verhouding 



van — kleiner is, dan bij ieder der andere dampen, die zich 



c v 



in de andere richting gedragen. 



Het behoeft nauwelijks opgemerkt te worden, dat, daar rechts 

 van de lijn P P 4 de punten liggen, die den onverzadigden toe- 

 stand aanduiden, de adiabatische samendrukking bij waterdamp 

 oververhitting ten gevolge heeft, bij etherdamp daarentegen con- 

 densatie teweegbrengt. Bij waterdamp en bij de dampen, die 

 zich in dat opzicht gelijk gedragen, bestaat dus in werkelijkheid 

 alleen dat deel der adiabatische lijn, dat naar boven gaat; bij 

 etherdamp, en bij die, welke zich evenzoo mogen gedragen, 

 daarentegen het naar benedengaande deel. 



§ 4. Door clausius is ter berekening van de waarde van 

 de specifieke warmte van den verzadigden damp, de volgende 

 formule aigeleid. 



h TT 1 il T 



In deze formule stelt r de warmte voor, noodig om een kilogram 

 vloeistof van T graden onder den druk van haar verzadigden 

 damp te verdampen ; T is de absolute temperatuur en H is de 

 specifieke warmte van de vloeistof, als de druk gedurende de 

 verwarming steeds gelijk gehouden wordt aan dien van den 

 verzadigden damp. Daar H niet bekend is, wordt daarvoor 

 gewoonlijk genomen de specifieke warmte van de vloeistof on- 

 der den standvastigen druk van één atmosfeer Voor zoover 

 dat verschil verwaarloosd kan worden, en bij geringen druk en 

 geringe uitzetting der vloeistof, is dat zeker geoorloofd, en voor 



