( 223 ) 



//Nimmer heb ik bij de vele in Zeeland bedijkte schorren 

 //gehoord, dat er kwel plaats had door de zandlagen onder 

 //den dijk." 



//De dijk rond den Elisabeth-polder in den mond van den 

 //Braakman is voor een groot gedeelte der lengte op den zand- 

 // bodem aangelegd.' • 



//De dijk voor den Erederika -polder in Zuid-Beveland is op 

 n twee plaatsen door vrij breede kreeken gelegd, waarvan de 

 n bodem uit zand bestond. Geen rijswerk is daartoe gebruikt, 

 //maar enkel zand, en de doorkwelling was gering." 



//Bij den Anna Paulowna-polder heb ik nimmer van kwel 

 //gehoord, en dat er zeer zandige streken in dien polder zijn, 

 //weten de eigenaars genoeg." 



Hierbij valt op te merken, dat sommigen van die polders 

 in Zeeland, bij geringe breedte dwars op de kust, eene groote 

 lengte in de rigting der kust hebben, en dus veel dijkslengte 

 bij weinig oppervlak. Dit is juist de allerongunstigste toe- 

 stand. Zoo heeft bijv. de Elisabeth-polder bijna 5000 M. 

 buitendijk op slechts 255 H. A. oppervlak. De als een eiland 

 gelegen Angelina-polder heeft omstreeks 6700 M. omdijking 

 op slechts 230 H. A. oppervlak. Bij de geringste doorkwelling 

 moesten zulke polders dus onhoudbaar zijn. 



b. De hoofd-ingenieur waldorp, die vroeger als ingenieur 

 aan de boven-rivieren in Gelderland heeft gewerkt, en later bij 

 de Noordzee sluizen de doordringbaarheid van duin- en zeezand 

 kon leeren beoordeelen, vreest zeer de doordringbaarheid van 

 grof zand en grind aan de boven-rivieren, en acht dit onder 

 anderen een bezwaar bij een te graven kanaal van de Grebbe 

 naar Dodewaard, dwars door de Betuwe; maar vreest hoege- 

 naamd niet de doordringbaarheid ran fijn zeezand. Bij gelegen- 

 heid eener bespreking over eene te graven buitenhaven te Cuxha- 

 ven, slechts door een dijk van de zee gescheiden, schreef hij 

 mij onder dagteekening van 22 J ulij 1877 het volgende: 



//Het graven en drooghouden tot 6 — *) bij vloeden van 

 //3 tot 6 M. 4- is natuurlijk niet alles, het zou tusschen Op- 

 //heusden en Doodewaard eene totale onmogelijkheid zijn, zoo 



') Onder de oude nul van Cuxhaven of laag water bij springtij, zijnde ongeveer A.P. 



