( 234 ) 



ligt in de prakrijk de oorzaak, die de zanddijken of de zand- 

 deelen waarop ze rusten, meer en meer waterdigt maakt. Had 

 men eerst, met het meest zuivere water, de proef onder 4 

 met een zanddijk genomen, dan zou die proef met kleihou- 

 dend water te vervolgen zijn, en welligt tot belangrijke uit- 

 komsten leiden. 



En hierbij zal ik het thans laten, daar de tijd mij ontbroken 

 heeft zoowel om zandpolders in 't Noorden van ons land te 

 bezoeken, als om nog meerdere materialen over kanalen in op- 

 hooging, bijv. aan de Zuid- Willemsvaart, te verzamelen. De heer 

 harting en de heeren die deze vergadering bijwonen zullen 

 zeker hebben opgemerkt, dat ik geene der wetenschappelijke 

 grondslagen, waarop de heer harting zijne stellingen bouwt, 

 heb aangetast. Zeer zeker is zand digter, naarmate het fijner 

 is, maar wordt nimmer zoo digt als klei, en ook onder de 

 kleisoorten is een groot verschil in digtheid op te merken. 

 Al wat ik bestreden heb zijn de coëfficiënten van waterdigtheid, 

 omdat zij mij voorkwamen in strijd te zijn met de proefnemin- 

 gen in het groot, die de praktijk van den ingenieur oplevert. 

 Veel is in deze zaak reeds verrigt, meer blijft te verrigten 

 over, en ik wil niet eindigen met aan te geven hoe de coëffi- 

 ciënten van waterdigtheid zijn moeten, maar om met den heer 

 harting op voortgezette studie en proefnemingen in deze be- 

 langrijke kwestie aan te dringen. 



28 Sept. 1877. 



