( 240 ) 



in fig. 1 het instrument voorgesteld, op zijde gezien. Langs 

 eene liniaal «, hebbende eene zwaluwstaartvormige doorsnede 

 en van onderen van eene vertikale versterking voorzien, kunnen 

 verschoven worden vier voeten, waarvan de eerste met de 

 schroef d vast op de liniaal bevestigd wordt; die voet draagt 

 van boven het buisje b y dat door de schroef g en de veer f 

 (zie ook fig. 3) zijdelings eenigszins verplaatsbaar is; in dit 

 buisje b wordt aan de achterzijde een Eamsdensch oculair c 

 gestoken en aan de voorzijde een kort buisje £, over welks 

 voorste opening een menschenhaar vertikaal gespannen is. De 

 tweede draagt een kolommetje h, (zie ook fig. 4) waarin een 

 rond stangetje op en neer bewogen kan worden, dat boven, 

 tusschen de twee hoeken m, de lens p kan houden, waarvan 

 men den brandpuntsafstand wil bepalen. De derde draagt eene 

 buis q, (zie ook fig. 5) waarvan de as evenwijdig gericht is 

 aan de lengte der liniaal; in deze kan eene andere buis r ge- 

 schoven worden, over wier, naar de lens toegekeerde, opening 

 een tweede menschenhaar vertikaal gespannen is. De buis wordt 

 omringd door een scherm s ter afhouding van het licht der 

 petroleumlamp t, die op den vierden voet rust. 



De hoogten van de assen der buizen b en q zijn gelijk en 

 onveranderlijk. Ook aan het kolommetje A, dat de lens draagt, 

 kan door de schroef k, die het tegen de veer o aandrukt, eene 

 zijdelingsche beweging worden medegedeeld. 



Op de liniaal is eene verdeeling in millimeters, en de voeten 

 zoowel van het kolommetje h als het buisje q zijn van noniën 

 voorzien, waarmede tiende millimeters kunnen afgelezen worden. 

 Wij zullen deze noniën respectivelijk nonius I en II noemen. 



Neemt men de kolom h weg, (hiervoor moeten het scherm 

 en de lamp t eerst van de liniaal afgeschoven worden, en brengt 

 men de randen der buizen r en e tegen elkander, zoodat de 

 voor hare openingen gespannen haren elkander raken, dan moet 

 de nonius II (van *), juist op het nulpunt der verdeeling wijzen ; 

 bestaat er een verschil, dan moet dit in rekening gebracht 

 worden. Is dus het scherm geplaatst, zooals fig. 1 aanduidt, 

 dan wijst nonius II, zoo noodig na aanbrenging dezer indexcor- 

 rectie, den afstand der beide haren aan. 



Wil men nu van eene lens p den brandpuntsafstand bepalen, 



