{ 244 ) ; 



Het gemiddelde der tien bepalingen is 39,03, 

 de waarschijnlijke fout van elke bepaling ± 0,03 mm., 

 // f/ // // // n ± 0,01 // . 



Als een tweede voorbeeld moge dienen het onderzoek der 

 vier lenzen, waaruit eene aardsche oogbuis was zamengesteld. 

 Voor elke lens nam ik twee afstanden E der haren; bij elke 

 E werd de bepaling der twee standen, waarin het eene haar met 

 het beeld van het andere zamenviel, twee malen verricht; de 

 dikte der lenzen, respectivelijk 1,49; 3,12; \,7'ó en 2,37 mil- 

 limeters, was met den spherometer bepaald ; en ter bepaling 

 van de afstanden der hoofdpunten was weder als brekingscoëffi- 

 ciënt aangenomen n = 1,53. Eenmaal voor den brandpunts- 

 afstand eene benadering kennende, kan natuurlijk na meting 

 van den kromtestraal der bolle oppervlakte eene nauwkeuriger 

 bepaling van n plaats hebben. Op die wijze verkreeg ik, de 

 lenzen van het oog af tellende: 



!e lens. 



38,89 

 38,85 



38,87 



'Si 38 ' 85 



gemiddeld 38,86 



2e lens. 



4 | 50,705 



50,67 



BS)*". 



50,65 



3e leDs. 



50,60 

 50,54 



50.57 



° f G \ 50,735 



50,71 



5 



50,65 



4e lens. 



41,82 

 41,72 



41,77 



S:J!I ^ 



41,77 



De aangehaalde voorbeelden zullen voldoende zijn, om de 

 doelmatigheid van den toestel en van de methode aan te toonen. 

 De aflezingen geschiedden tot tiende deelen van millimeters, en 

 men ziet dat de brandpuntsafstanden, bij eenige malen herhaalde 

 bepaling, tot binnen die limiet nauwkeurig kunnen gevonden 

 worden. Eene grens wordt aan die nauwkeurigheid van zelve 

 gesteld door de spherische aberratie der lenzen, die veroorzaakt, 

 dat de randen een korteren brandpuntsafstand hebben, dan het 

 midden der leus, en, wil men het hinderlijke hiervan ontgaan 

 door voor de lens een scherm te plaatsen met eene ronde ope- 

 ning, die alleen het midden der lens vrij laat, dan wordt toch 

 de lichtkegel zoo scherp, dat er in het stellen van de lens, 



