( 245 ) 



zoo dat de haren elkanders beeld dekken, dezelfde onzekerheid 

 blijft heersenen. 



Wanneer het te doen is om den equivalenten brandpuntsaf- 

 stand van een lenzenstelsel, bijv. een oculair of een mikros- 

 koop-objektief te bepalen, dan is het altijd eenigszins lastig, 

 dat men voor de toepassing uezer methode den afstand der 

 hoofdpunten van het stelsel bepalen moet. Laat het lenzen- 

 stelsel zich uit elkander nemen, zoodat men van elke lens de 

 krommingen, dikten en brandpuntsafstanden en ook de onder- 

 linge afstanden der lenzen kan uitmeten, dan is dit bezwaar 

 niet onoverkomelijk, maar laat het zich niet uit elkander ne- 

 men, zoo als sommige mikroskoop-obiectieven, dan kan de 

 methode slechts benaderde resultaten geven. Doch dan kan, 

 met behulp van onzen toestel, met zeer goed gevolg worden 

 toegepast de methode, door ons geacht medelid mac gillavry 

 bedacht en in het Maandblad voor Natuurwetenschappen, 5 e 

 jaargang, N°. 5 (3 April 1875) bekend gemaakt. Bij deze 

 methode worden door uitmeting de vergrootingen (of verklei- 

 ningen) bepaald, die de lens van een voorwerp bij twee ver- 

 schillende afstanden geeft ; zijn die twee vergrootingen ver- 

 schillend, dan zijn ook verschillend : zoowel de afstand van 

 voorwerp tot lens, als de afstand van lens tot beeld, en ook 

 de afstand van voorwerp tot beeld. 



Nu heeft de heer mac gillavry aangetoond, dat het slechts 

 noodig is, behalve de vergrootingen, de verandering van één 

 der drie even genoemde soorten van afstanden te meten, en 

 dat dan de brandpuntsafstand berekend kan worden zonder dat 

 daarbij de kennis der ligging der hoofdpunten, of die van 

 hunnen afstand een vereischte is. Het bewijs der daarbij die- 

 nende formulen is licht te vinden en in zijne boven aangehaalde 

 mededeeling gegeven. Die formulen zijn de volgende: 



Noem den afstand van bet voorwerp tot het voorste hoofd- 

 punt a, 



den afstand der hoofdpunten a?, 



den afstand van het 2 e hoofdpunt tot het beeld 6, 



de vergrooting y, 



en geeft men deze letters voor een en tweeden stand accen- 

 ten, dan is de afstand van het voorwerp tot het beeld a -f- x + b, 



