( 246 ) 



en bij den tweeden stand a -\- x -f- b', 



derhalve de vermeerdering van dezen afstand a> — a + b' — &, 



onafhankelijk van x. 



Stelt men nu a — a* = k 



b' — b^l 

 a' — a + b' — b^A 



zijnde h = l — k, dan heeft men deze drie formulen : 

 hyy k y y l 



ƒ 



(r' — r){r'r—l) r' — r r—r 



De heer mac gillavry merkt op, dat wanneer y en / > 1 

 zijn en yy groot is, alsdan de l e en 3 e methode de beste is, 

 doch als y / > 1 maar < 2 is, dat dan de tweede aan te raden 

 is. Ook voor de afstanden a en b geeft hij de formulen op 

 zoodat, wanneer men de afstanden van het voorwerp tot de 

 voorvlakte en van het beeld tot de achtervlakte van het len- 

 zenstelsel bepaald heeft, de ligging der hoofdpunten bekend 

 wordt. Om onzen toestel voor de toepassing dezer methode 

 geschikt te maken, heb ik bij den heer dumoulin te Parijs een 

 paar verdeelingen op glas laten maken, van halve millimeters, 

 de eene komt in £, en wordt dus door het Ramsdenseh oculair 

 c onmiddellijk gezien, de andere komt in r, en wordt dus door 

 de lens p vergroot, zoodat de vergrooting gemakkelijk kan 

 worden waargenomen. Voor het geval, dat men die zeer groot 

 wil nemen, heb ik van denzelfden kunstenaar ook eene ver- 

 deeling in tiende millimeters, welke dan in r moet komen, 

 maar de strepen van die verdeeling zijn zoo fijn, dat hun beeld 

 bij de thans aan den toestel aanwezige verlichting moeilijk 

 zichtbaar is. 



Na toepassing dezer methode op verschillende lenzen is het 

 mij voorgekomen, dat het altijd zaak zal zijn, eene zoo groot 

 mogelijke met eene zoo klein mogelijke vergrooting te vereen i- 

 gen; men zou even goed eene zoo sterk mogelijke verkleining 

 met eene zoo zwak mogelijke verkleining kunnen verbinden, 

 indien de fijnheid der verdeelingen niet het gebruik van ver- 

 kleiningen, althans van eenigszins sterke verkleiningen, uitsloot. 

 Daar verder /i, de afstand van voorwerp en beeld, het meest 



