( 322 ) 



Mij dunkt, in elk geval dit algemeene feit : de beweering, zoo 

 dikwijls herhaald, dat fermentatieprocessen die van levende or- 

 ganismen afhankelijk zijn en bepaaldelijk de rotting, in zooge- 

 naamd volkomen van de lucht afgesloten ruimten geheel ten 

 einde kunnen loopen, geldt niet voor ruimten die hermetisch 

 zijn afgesloten. 



Immers zal niemand, die deze proeven uit aanschouwing kent, 

 nog vergen dat de absentie van een ontwikkelde rottingproces 

 door analyse werd bewezen. Ten overvloede mag worden herin- 

 nerd dat in 1 5 maanden tijds van de eiwitstof der ingesloten 

 erwten — die van alle gebezigde organische stoffen het minst 

 van lucht konden worden bevrijd — slechts 24 percent boter- 

 zuur en 1,8 percent ammonia werd verkregen (zie bldz. 312), ter- 

 wijl Jeanneret in zijne proeven [Journ. für prakt. Chemie 

 1877, XV 353) bij afsluiting der lucht, uit rottende gelatine 

 en eiwit in 11 tot 29 dagen van 28 tot 35 percent boterzuur 

 en van 5,7 tot 10,7 percent ammonia zag ontstaan. 



Kan beweerd worden, dat mijne proeven voorbeelden zijn van 

 een nog veel langzamer verloop der rotting, dan Jeanneret 

 waarnam, ten gevolge van mijne zooveel volkomener afsluiting ? 

 Wil men dus, dat de zuurstof der lucht niets anders doet dan 

 het proces bespoedigen? Hiertegen pleiten ten sterkste de proe- 

 ven der vijfde reeks, waaruit duidelijk blijkt, dat de organische 

 vloeistoften, na eenigen tijd opgesloten te zijn geweest, door 

 vernieuwde toetreding van bacteriën vrije lucht niet weder tot 

 rotting kunnen worden gebracht *). 



De onderstelling dat de zuurstof eene bespoedigende werking 

 zou hebben is in zich zelf irrationeel en strijdig met de theorie 

 der anaërobiose. Immers volgens deze is ontrekking van zuur 

 stofgas het middel om de aërobiën in anaërobiën te veranderen 

 en fermentatie te doen ontstaan. Hoe zoude dan zuurstoftoevoer 



*) Ik kan niet nalaten er in het voorbijgaan op te merken, dat de nie.hode van 

 deze proeven der vijfde reeks een nieuw middel aan de hand geeft tot bestrijding 

 der arcbebiose; wij hebben bier organische stoffen, eerst geïnfecteerd en na eeni- 

 gen tijd in rotting verkeerd te hebben, gesteriliseerd zonder koking, en die noch 

 bij afsluiting noch bij toetreding van (sterile) lucht bacteriën ontwikkelen, al ziju 

 zij aan de gunstigste omstandigheden daartoe blootgesteld. Tegenover de telkens 

 weder optredende en niet altijd gemakkelijk te wederleggen beweeringen van de 

 voorstanders der arcbebiose (zie basttan, Journ. of the Lirmean Society Zoölogy, 

 Vol. XIV. N°. 73, bldz. 1) zijn nieuwe experimenteer-methoden uiet (e versmaden* 



