( 3 ) 



De heeren conrad, reuvens en stieltjes komen in hun 

 verslag tot het verzekeren van een vasten boezemstand aan 

 Rijnland, van 1868, (bladz. 47) tot eene dagelijksche kwel 

 van 67100 M 3 , overeenkomende met 0.135 M. hoogte per 

 jaar. Zij voegen er de opmerking bij, dat die hoeveelheid wel 

 als een minimum mag worden beschouwd. 



In de mededeeling van ons geacht lid, den heer stieltjes, 

 over den toestand van den Haarlemmermeerpolder in den droo- 

 gen zomer van 186 8 *), laat Zijn Ed. de kwel geheel buiten 

 rekening en merkt Zijn Ed. zelfs op, //dat het toch vrij zeker 

 //schijnt, dat uit den ondergrond geen water is toegevloeid." 



Men ziet dus, dat voor den Haarlemmermeerpolder, waarmede 

 men zoo goed bekend is, de gevoelens omtrent de kwel zeer 

 uiteenloopen en sommigen die kwel zeer groot achten, anderen 

 daarvoor minder stellen, terwijl enkelen zelfs het denkbeeld zijn 

 toegedaan, dat de kwel niet noemenswaardig is. 



De laatste stelling kan ik niet aannemen, bij de droogma- 

 king van het meer werd ontegenzeggelijk zakking in den wa- 

 terstand van sommige wateren onder Bennebroek waargenomen. 

 Men leze hierover den brief van wijlen ons geacht medelid, 

 den heer Dr. w. c. h. staring van 14 Eebruarij 1872 aan de 

 Staatscommissie voor het indijken der Zuiderzee f), luidende- 

 als volgt: 



//Kwel heeft men alleen te verwachten waar grof rivierzand 

 //eene zeef in den grond vormt, waardoor het water tot het 

 //binnenland toegang verkrijgt, overal waar die zandlaag niet 

 //door de oppervlakkige kleilaag afgesloten . blijft in slooten en 

 //kolken, nabij den binnenvoet der dijken in de eerste plaats- 



//Hetgeen door het rivierzand geschiedt bij onze groote ri- 

 //vieren, herhaalt zich hier en daar in de zeeprovinciën door 

 //het zeezand, dat kenbaar aan de zeeschelpen, welke veelvuldig 

 //daarin voorkomen, den ondergrond onder klei en veen van 

 //een groot gedeelte der provinciën "Friesland, der beide Hol- 

 elanden en Zeeland uitmaakt. 



*) Zie Verslagen en Mededeeling en, Afd. Natuurkunde, Tweede Reeks, 8e deel, 

 3e stuk. 



f) Voorkomende als bijlage XIV van het verslag der staatscommissie, dato 21 

 April 1873. 



1* 



