( 31 ) 



de ziekte, nadat de geschonden deelen zijn verwijderd, ook weder 

 aan de nieuwe uitspruitsels. 



Geruimen tijd was ook beproefd de ziekte te overwinnen 

 door begietins; met een afkooksel van tabak of eene oplossing 

 van zwavel-alkali ; maar, dacht men daarbij nu en dan al eens 

 gelukkige uitkomsten te kunnen constateeren, dan zag men 

 niet zelden, ter zelfder tijd, de herstelling van andere indivi- 

 duen, ook zonder die agentia. Bij deze onzekerheid werden de 

 genoemde middelen, die op den duur toch lastig en kostbaar 

 zouden worden, niet verder toegepast. 



Tn de maand Maart was een andere weg ingeslagen. Niet 

 onopgemerkt was gebleven, dat de ziekte op alle gronden en 

 bij alle situatiën, zoo niet als wel voorkomt. De oorzaken alleen 

 in bodem en klimaat te zoeken, ging dus niet aan. Werkten 

 de omstandigheden van buiten, dan moest bij de planten be- 

 paaldelijk eenige praedispositie worden aangenomen, want zieke 

 en gezonde individuen van denzelfden oorsprong komen dooreen 

 en naast elkander voor. De sterkste en het krachtigst ontwik- 

 kelde planten worden of niet, of slechts voorbijgaand aangetast. 

 De Succirubra's hebben van de ziekte weinig te leiden. 



NB. In 1872 werden de Java-Calisaja's op het terrein te 

 Tjinieroean, waar de ziekte het eerst verscheen, in de Ledge- 

 riana's, en het hardnekkigst en schadelijkst bleef voortwoekeren, 

 geoogst. Het terrein werd op nieuw flink bewerkt en nu met 

 Succirubra's beplant. Ook deze zijn spoedig ziek geworden en, 

 tot heden, zeer onooglijk en achterlijk gebleven. De staan ge- 

 bleven Ledgeriana's hebben zich langzaam, maar voldoende, her- 

 steld en zijn nu tot flinke boomen opgegroeid ; terwijl op het- 

 zelfde terrein een paar duizend Hasskarliana's van 18 64/05 en 

 eenige honderden Succirubra's van 1867/68 voorkomen, die 

 nooit van de ziekte leden en nu reeds colossale, zware boomen 

 zijn. Zij hebben neiging om tot hoog opgaande boomen te 

 ontwikkelen en zijn in dat streven ook altijd tegemoet geko- 

 men door eene regelmatige snoeiing of sleuning. 



De Calisaja's daarentegen, willen in den regel al spoedig 

 heesterachtig worden. Jonge planten vormen alras vele tak- 

 ken, waardoor het karakter van een hoofdstam dreigt verloren 

 te gaan. Zij schieten daardoor om zoo te zeggen uit hare 



