( 93 ) 



het zijn geene logarithmen, die uien hier vindt, maar eenvou- 

 dig de sinussen zelve. In dit opzicht kan zij niet in de scha- 

 duw staan van de kleinere tafels met vijf of zeven decimalen 

 die voldoende en veel beter voor dat doel zijn. 



Maar wendt men het oog naar berekeningen in de hoogere 

 wiskunde, dan keeren zich al die beweegredenen ten voordeele. 



De uitgebreidheid, ontstaande door een opnemen van 25 de- 

 cimalen uit een berekend aantal van 33 decimalen, is voor 

 juistheids-berekeningen van groot gewicht, indien slechts de op- 

 gegevene waarden volkomen te vertrouwen zijn. Daartoe behoorde 

 voorzeker een stereo typ-druk ; hiervan echter scheen de schrijver 

 te hebben moeten afzien wegens de kosten, maar gelukkig is 

 hij sedert daarop weder teruggekomen. Overigens evenwel heeft 

 hij geen arbeid geschroomd. Zoo heeft hij bijv. de geheele 

 tafel opnieuw opgebouwd, alleen uit de reeds verkregen tweede 

 verschillen ; waren deze dus onzuiver geweest, dan moesten de 

 fouten zich door ophoophig hebben verraden. Vervolgens heeft 

 hij eerst den boog van 100 graden (den rechten hoek) in vijf 

 deelen verdeeld, door eene vijfde machtsvergelijking, dan vier maal 

 den hoek gehalveerd door eene tweede machtsvergelijking, dan 

 verder drie maal in vijf deelen verdeeld, om te komen tot 



1 « 1 1 



- X 100° X — X — , dat is tot 1'. Daarbij berekende hij de 

 5 2^ 5 3 



veelvouden van cosvers 25', cosvers 5', cosvers 1' , ten einde 

 de grootte der onzekerheid op een derde terug te brengen ; en 

 gebruikte in het algemeen al zulke proef-formulen, als die- 

 nen om telkens, langs verschillenden weg, den graad van nauw- 

 keurigheid te toetsen, en te waarschuwen als er iets misdre- 

 ven was. 



De inrichting heeft, zoo als vlack reeds deed opmerken, 

 het groote voordeel, dat zij gereedelijk aanleiding geeft, om op 

 het gezicht alleen reeds, op de waarden door middel van hunne 

 verschillen, en wederkeerig op die verschillen door de naastbij 

 staande waarden, toezicht te houden. Zij is juist van dien aard, 

 dat zij het op den voet volgen van berekeningen gemakkelijk 

 maakt, vooral, waar het bijv. geldt de berekening en tabuleering 

 van opvolgende waarden eener functie; en dit groote voordeel 

 weegt stellig veel meer, dan het minder snelle overzicht, hier 



