( 178 ) 



andere oorzaken vernauwingen of verwijdingen zouden ontstaan. 

 Wij gebruikten met opzet buizen met dikke wanden enz. We- 

 bee daarentegen heeft zijne buizen als hevel gebruikt, want hij 

 had geen drukvat om de vereischte stroomsnelheid voort te 

 brengen. Met groote waarschijnlijkheid mag dus worden aan- 

 genomen, dat de buizen van webeb in haar verloop tijdens de 

 proef niet overal gelijk wijd zijn geweest, want hij bezigde ge- 

 wone caoutchouc buizen en dergelijke buizen vallen aan het 

 onderste gedeelte samen, als men ze bij eene lengte van eenige 

 meters als hevel gebruikt. Thamm heeft slechts twee proeven 

 met gelijk wijde buizen genomen en aan de bepaling van de 

 snelheid zoo weinig waarde gehecht, dat hij ze niet eens bere- 

 kend heeft. Nolet's bepalingen verdienen dus het meeste ver- 

 trouwen, maar ten overvloede heb ik ze nog eens gecontroleerd 

 met buizen van andere middellijn en kleinere wanddikte. 

 Wederom zijn alle voorzorgen genomen om verwijdingen of 

 vernauwingen te voorkomen, zooals in nolet's proeven, en de 

 waarnemingen geschiedden wederom in den laten avond, omdat 

 de ondervinding ons reeds vroeger leerde, dat dergelijke bepa- 

 lingen op den dag in een stad vrij lastig zijn. Ik bepaalde in 

 deze proeven de stroomsnelheid, wanneer het geruisch niet meer 

 gehoord werd. 



Buis K 



Middellijn. 



1.60 



Wanddikte, 

 0.14 



Stroomsnelheid per 

 sec. waarbij het ge- 

 ruisch verdwijnt. 



180 



// L 



1.57 



0.25 



190 



// M 



0.95 



0.14 



178 



>/ J 



0.55 



0.08 



212*) 



De buizen, die nolet gebruikte voor zijne bepalingen, waren 

 de gewone, stijve buizen, die voor waterleidingen worden gebe- 

 zigd. De laatste buizen waren gewone caoutchouc buizen met 

 veel dunner wanden, die in dit opzicht althans meer met slag- 

 aderwanden overeenstemmen. Het resultaat is gelijk men ziet 

 beslissend. Bij de opgegeven snelheid hoort men geen spoor 



*) Uit deze proeven blijkt, dat het geruisch in buizen met dunne wanden bij 

 geringere stroomsnelheid gehoord wordt dan in buizen met dikke wanden. Voorts 

 dat caet. paribus in een wijdere buis het geruisch bij geringere stroomsnelheid 

 wordt gehoord dan in een nauwere. Dit is in overeenstemming met wkber's 

 resultaten van 1855. 



