( 201 ) 



plaatsten, wier eene uiteinde door de kraan M met een druk- 

 vat H en wier andere open uiteinde met een reservoir h in 

 verbinding stond — terwijl het niveau van het water in het 

 drukvat H hooger was dan in het reservoir h, zoodat bij ge- 

 opende kraan het water van M naar N stroomde — zagen wij, 

 dat er zoowel bij het plotseling openen als bij het plotseling 

 sluiten van de kraan M schommelingen in de vloeistof ont- 

 staan, die tot verdunning en verdichting van de lucht in de 

 klok k aanleiding geven, zoodat de cardiograaf een tracé levert 

 als in fig. 5. De cardiograaf schreef van links naar rechts. 



Fig. 5. 



De linksche zijn de openingsscïwmmelingen, de rechtsche de 

 sluitingsschommelingen. Het bleek terstond, dat de duur van 

 beide schommelingen zeer ongelijk is en dat van beide de duur 

 verandert, wanneer de luchtklok met dezelfde hoeveelheid lucht 

 daarin op het verloop der buis M N verplaatst of de hoeveel- 

 heid lucht in de klok veranderd wordt. Al de tracé 1 s in fig. 5 

 zijn verkregen bij het openen en sluiten der kraan M met een 



