( 213 ) 



Laat men de bollen der ver- 

 schillende reijen in elkanders 

 tusschenruimten en niet op el- 

 kanders toppen rusten, dan 

 wordt de holle ruimte kleiner, 

 de gootjes krijgen bogten, en de waterdoorlating wordt be- 

 zwaarlijker. 



Neemt men aan dat alle zandkorrels wel betrekkelijk klein, 

 maar toch van verschillende afmetingen zijn, dan zullen de 

 gaten tusschen de grootere bollen door kleinere verstopt wor- 

 den en de waierdigtheid toenemen. En dit zal nog meer het 

 geval zijn bij korrels niet van bolvormigen, maar van hoeki- 

 gen vorm. 



Het doordringen van water langs de wanden, waartegen het 

 zand rust, is eveneens een wel bekend feit; niet alleen bij in- 

 genieurswerken, maar ook bij het waterdigt afsluiten van fles- 

 schen, buizen, enz. Dat doordringen zal des te grooter zijn, 

 hoe gladder de wanden zijn, en hoe betrekkelijk langer de 

 natte omtrek tot den inhoud der doorsnede is. Dat lek zijn 

 der wanden zal waarschijnlijk zijn maximum bereiken bij naauwe 

 en gladde buizen, en verminderen met de meerdere wijdte der 

 buizen en met de ruwheid der wanden. Bij proefnemingen 

 zal men allereerst op die twee zaken: de aard van het zand, 

 en het lekken langs de wanden der buizen, moeten letten. 

 Men zal proeven moeten nemen met kiezel en zand van ver- 

 schillende grootte, beginnende met grove kiezel en afdalende 

 tot het fijnste zand. Door weging van dit zand, in een afge- 

 sloten bak, droog, en naderhand met water verzadigd, zal men 

 kunnen bepalen: welk gewigt van water noodig is tot verzadi- 

 ging van zeker gewigt en volumen zand. Uit dit watergewigt 

 kan dan de inhoud der holten tusschen de zandkorrels worden 

 afgeleid. 



De invloed van het lekken langs de wanden, zal moeten 

 nagegaan worden door de proeven te doen met buizen van zeer 

 verschillende middellijn en gladheid en zal aldus, (althans bij 

 benadering) geconstateerd kunnen worden. 



Er is echter een ander middel, dat mij geschikter voorkomt 

 om tot juiste gevolgtrekkingen te komen, en dat is: het ne- 



