( 220 ) 



Ten einde tot de gewenschte kennis te komen, worden door 

 den heer stieltjes aanbevolen proefnemingen met daartoe ge- 

 maakte inrigtingen en waarnemingen van bestaande toestanden* 



De proefnemingen zouden ten doel hebben: 



a. de bepaling van de hoeveelheid water, die door zand van 

 verschillende afkomst in de ruimte tusschen de korrels kan 

 worden opgenomen; 



b. de bepaling van den invloed van de meerdere of mindere 

 lengte en gladheid der wanden van buizen gebezigd bij 

 een onderzoek als dat van den Heer harting; 



c. de bepaling van het waterverlies uit eene volgepompte. kom 

 gevormd door een ringvormig opgeworpen dijk van zand. 

 Door bekleeding van den bodem der kom met klei, zou 

 de gelegenheid bestaan op groote schaal en in overeen- 

 stemming met in werkelijkheid voorkomende toestanden de 

 mate van doorlating van een zanddijk na te gaan. 



De sub a bedoelde proef is eene weinig kostbare en zou zich 

 kunnen uitstrekken tot verschillende soorten van zand, die in 

 een waterdigten bak gestort, vóór en na de bijvoeging van 

 water, gewogen werden. De proef komt ons wel nuttig voor, 

 maar niet afdoende voor de oplossing van het vraagstuk, omdat 

 er niet uit kan geleerd worden of het zand dat veel water 

 opneemt, meer water zal doorlaten dan dat hetwelk weinig water 

 opneemt. Eijn zand bijv., waarbij volgens de beschouwing van 

 den heer stieltjes de doorstroomingskanalen kleiner en dus de 

 wrijving grooter zou zijn, laat zich gemakkelijker medevoeren 

 dan grof zand. 



b. De Heer harting vestigt de aandacht op verbeteringen, 

 die in den door hem gebezigden toestel zouden behooren te 

 worden aangebragt Met inachtneming van zijne ook ten aan- 

 zien van de wijze van vulling gegeven wenken, zou eene her- 

 vatting zijner proefneming ongetwijfeld van groot belang zijn. 

 De buizen, die bij zijn toestel slechts eene wijdte van ongeveer 

 20 mM. hadden, zouden daarbij veel wijder moeten genomen 

 en de binnenwand zou ruw gemaakt moeten worden. Niet met 



