( 230 ) 



eene betrekkelijk geringe hoeveelheid water doorlaten- Dat. ook 

 het geval d van den heer stieltjes niet afdoende is, schijnt mij 

 te moeten worden afgeleid uit de opmerkingen van ons over- 

 leden medelid staring en de mededeelingen van den heer 

 j. r. t. ortt *), aangaande de kwel door het bedoelde zeezand. 

 Overigens is ook dit geval, evenmin als de drie eerste, van 

 recht streeksche toepassing op den Zuiderzee-bodem. Alleen het 

 geval e door den heer stieltjes aangevoerd, betreft een door 

 diluviale gronden gegraven kanaal. Doch ook daaruit laat zich, 

 zonder nadere bekendheid met den aard van den bodem, geene 

 zekere gevolgtrekking afleiden, die toepasselijk zoude zijn op de 

 vraag die ons bezig houdt, t. w. de mogelijkheid van de droog- 

 making van een groot deel der Zuiderzee. Dat gedeelte van 

 onzen diluvialen bodem toch, hetwelk zich boven het zeevlak 

 verheft, heeft sedert duizendtallen van jaren blootgestaan eens- 

 deels aan de werking van den regen, die kleine stroomen doet 

 geboren worden, waardoor de fijnere zandkorrels worden mede- 

 gevoerd, terwijl de grovere achterblijven, anderdeels en vooral 

 aan die van den wind, die fhier hetzelfde doet als langs de 

 zeekust en het fijnere gedeelte van het zand doet verstuiven, 

 en het hier en daar tot duinen opwaait die zoolang blijven 

 bestaan als eenig plantendek hen genoegzaam beschut, maar 

 later weder verstuiven, wanneer door de eene of andere oorzaak 

 dit plantenbekleedsel verminderd of verdwenen is. Zoo worden, 

 door deze schiftende werking van water en wind, uitgestrekte 

 lagen van zeer fijn zand gevormd, terwijl elders de grovere 

 korrels van allerlei grootte, als grint en groote steenen, tot van 

 eenige duizenden kilogrammen gewicht, achterblijven. De geheele 

 bovengrond van het Eemdal b. v. is langs dien weg ontstaan. 

 Het ware, niet geremanieerde diluvium, vindt men daar eerst 

 op vrij aanmerkelijke diepte f). Misschien is iets dergelijks 



*) VersL en Meded. 2de reeks, Dl. XIII, p. 3. 



f) Een bezoek, gedurende den vorigen zomer aan Barneveld gebracht, heeft mij 

 overtuigd dat mijne vroegere voorstelling, zich grondende op de opgehoorde gron- 

 den (zie VersL en Meded. 1875, 2de reeks, Dl. IX p. 48), dat namelijk de bodem 

 aldaar tot het Eemstelsel behoort, volkomen juist is. Vlak voor het stadhuis 

 kan men het tot 10 & 12 centim. hoogte uit de Norton-buis opspuitende water 

 zien. Het ware diluvium, met grint en steenen, begint eerst op ruim een half 

 uur van het dorp. Daarentegen i9 het mij bij een bezoek te Putten gebleken, dat 

 de boilem van deze laatste plaats en van han; onmiddellijke omgeving geen deel 



