( 241 ) 



De proef werd hier afgebroken, daar hel scheen dat de zand- 

 kolom in de laatste 4 dagen niet in dichtheid was toegenomen. 

 Uit de cijfers in de laatste kolom blijkt dat ook hier 

 onregelmatigheden in den gang der vermindering van de snel- 

 heid der doorstrooming zijn, waarvan zich moeielijk rekenschap 

 laat geven. Alleen de plotselinge vermindering op 1° Septem- 

 ber laat zich, gelijk boven gezegd is, eenigermate verklaren. 



De temperatuur der lucht in den tamelijk duisteren gang 

 met zeer dikke muren, waarin de toestel geplaatst was, wis- 

 selde gedurende de dagen der proefneming van I4°,tf tot 17°,6, 

 die van het water van 14°,7 tot 17 ,3; zonder dat er eenig 

 merkbaar verband tusschen dit trouwens geringe verschil en de 

 snelheid der doorstrooming kon worden bespeurd. 



Duidelijk is de aanmerkelijke invloed van verschil in hoogte 

 der drukkende waterkolom. Wanneer men de cijfers der ge- 

 middelde snelheid in minuten in elkander deelt, dan verkrijgt 

 men nagenoeg gelijke quotiënten als door de daaraan beant- 

 woordende drukhoogten in elkander te deelen. De snelheid 

 neemt derhalve in gelijke verhouding met de drukhoogte toe, 

 zoodat men b. v. mag aannemen dat bij eene dubbele hoogte 

 der drukkende waterkolom de snelheid der doorstrooming ook 

 ongeveer verdubbeld zal zijn. 



Eene nauwkeurige vergelijking tusschen de in de vorige proef 

 gebruikte kleikolom en de in deze gebezigde zandkolom, ten 

 aanzien der doordringbaarheid van beide stoffen voor water, is 

 niet mogelijk, omdat de zandkolom m ,380 hooger was dan 

 de kleikolom en daarentegen de hoogte der drukkende water- 

 kolom in de tweede proef bij den aanvang 0ra,6S0 geringer 

 was. Beide verschillen werken in gelijken zin, d. i. zij ver- 

 minderen de snelheden, waarmede het water door het zand is 

 getogen in verhouding tot de snelheid der doorstrooming door 

 de klei. De volgende cijfers mogen derhalve als minima be- 

 schouwd worden. 



Uit de tafel op bl. 237 — 240 blijkt, dat, toen de klei hare grootste 

 dichtheid had bereikt, in 24 uren het water ongeveer 12 millim. 

 boven hare oppervlakte steeg. Nu leeren de waarnemingen dat 

 gedurende de laatste dagen der proefneming met de zandkolom 

 er in den beginne ongeveer 1,2 millimeter water per minuut 



VEESL. EN MEDED. AID. NATUURK. 2^ REEKS. DEEL XTÏI. 16 



