( 259 ) 



waarin het zich ongetwijfeld ook in den bodem bevindt, althans 

 daar waar deze niet omgewoeld is. Die staat wordt eerst be- 

 reikt na eene zeer langdurige doorstrooming, eerst in vertikale 

 en dan in horizontale richting. Alle proeven bewijzen hoe noodig 

 die voorzorg is. En ook clan nog zijn controle-proeven niet 

 overbodig, om zich te overtuigen, dat die staat een blij- 

 vende is. 



Indien echter al de genoemde voorzorgen behoorlijk worden 

 in acht genomen, dan twijfel ik niet of het zal gelukken nu- 

 merische resultaten te verkrijgen, ten aanzien van de mate van 

 doordringbaarheid van verschillende zand- en kleisoorten, waarop 

 de praktijk met volle vertrouwen hare berekeningen gron- 

 den kan. 



Uit het voorgaande blijkt echter, dat zulke proeven veel tijd 

 kosten en alleen onder toezicht van wetenschappelijk ontwikkelde 

 personen kunnen worden in het werk gesteld. De vraag is 

 dus niet misplaatst: of zich niet langs een korteren en een- 

 voudigeren weg de graad van permeabiliteit van eenen bodem 

 met een voor de praktijk voldoende nauwkeurigheid laat bepa- 

 len, wanneer namelijk vooraf een voldoend aantal proeven met 

 verschillende bodemsoortcn de wetten dier permeabiliteit voor 

 water heeft doen kennen. 



Hoe kleiner de deeltjes zijn, die zekeren bodem samenstellen, 

 des te geringer zal in het algemeen zijne doordringbaarheid zijn. 

 Het komt er derhalve slechts op aan om de grootte der samen- 

 stellende deeltjes van zekeren bodem, waarvan men den graad 

 van doordringbaarheid niet kent, te vergelijken bij die der 

 deeltjes van een der bodemsoorten waarvan de proef dien graad 

 heeft doen kennen. 



Dit kan wel is waar geschieden door mikrometrische bepalin- 

 gen onder het mikroskoop, maar deze methode is voor de gewone 

 praktijk onbruikbaar. 



Er moet een ander middel gezocht worden, dat in de handen 

 van eiken opzichter bruikbare resultaten levert. 



Voor klei en leem is dit middel niet gemakkelijk te vinden. 

 Slibbing en daarop volgende bezinking veroorlooft wel is waai- 

 de in water tijdelijk gesuspendeerde klei in grovere en fijnere 



17* 



