( 266 ) 



van crookes, zoodat ook laatstgenoemde door de feiten gedron- 

 gen werd zijn hypothese te laten varen. Die proeven toonden 

 toch aan, dat de krachten, die hier optreden, geene directe wer- 

 king kunnen zijn van de lichtstralen op de voorwerpen waarop 

 zij vallen, dat het veeleer werkingen zijn tusschen de beschenen 

 voorwerpen en de stoffen, die daarmede in aanraking zijn. 



Verder heeft men in de electriciteit de oorzaak dezer ver- 

 schijnselen willen zoeken*). Maar ik geloof, dat wij deze electrische 

 hypothese, die ook slechts weinige aanhangers gevonden heeft, 

 gerust kunnen voorbijgaan. Crookes f) en anderen hebben door 

 proeven en redeneeringen de onhoudbaarheid der electrische theorie 

 genoegzaam aangetoond, en ik geloof dan ook, dat al mogen er 

 bij de te verklaren verschijnselen somtijds electrische verschijn- 

 selen optreden, deze toch niet als oorzaak van de waargenomen 

 werkingen kunnen beschouwd worden. 



Eveneens wenschen wij niet stil te staan bij het ontwerp 

 eener theorie van w. hankel §), en evenmin bij de door challis 

 gegeven theorie **), daar deze pogingen tot verklaring zoo kort 

 en zoo onvolledig zijn, dat wij er moeielrjk een oordeel over 

 kunnen vellen, en zij ons ook zeer' weinig waarschijnlijk 

 schijnen te zijn. 



Laten wij dus deze theorie? rusten, dan blijven ons nog de 

 volgende over : 1°. de verdampingstheorie van osborne reynolds 

 en de daarmede in vele opzichten overeenstemmende emissie- 

 theorie van zöllner ; £°. de theoriën, die de werking der lichtstra- 

 len verklaren uit gasstroomingen ; 3°. de theoriën van osborne 

 reynolds, johnstone stoney en anderen, die de werking ver- 

 klaren met behulp van de kinetische gastheorie als een werking 

 tusschen een vast lichaam en het daartegenaan gelegen gas, 

 welke het gevolg is van den overgang van warmte uit het 

 lichaam op het gas of omgekeerd. 



*) Zie bij zöllner, pogg. Ann. Bd. 160, S. 162. 



f) Cookes, Phil. Mag. (4) vol. 43, p. 80; P/dl. Trans. (1875) vol. 165, pp. 

 545 — 6. ZÖLLNER, 1. c. 



$) Hankel, Berichte d. Leipziger GeseUsch. d. fFiss. (1877) Bd 29, S. 67. 



**) Challis, Phil. Mag. (5) vol. 1, p. 395 en vol. 2, p. 374. 



