( 271 ) 



De door de vaste stoften uitgezonden deeltjes moesten toch de 

 grootste werking doen bij de grootste verdunning, vooreerst omdat 

 dan de weerstand tegen de beweging het geringst, ten tweede 

 omdat dan het aantal uitgezonden deeltjes het grootst moet zijn. 

 Hoewel ik volstrekt niet beweren wil, dat somtijds bewe- 

 gingen aan verdamping of misschien ook aan het vrij of geabsor- 

 beerd worden van gassen moeten worden toegeschreven, kan 

 ik toch niet aannemen, dat alle bewegingen en krachten waar 

 genomen bij lichamen, die aan de bestraling van licht en warmte 

 zijn blootgesteld, hierdoor te verklaren zijn, en wel voorname- 

 lijk niet hierom, omdat deze oorzaak wel een begin van bewe- 

 ging kan voortbrengen, maar niet voortdurend de beweging 

 kan onderhouden. 



2°. De theoriëriy die de xoerking der lichtstralen verklaren 

 uit gasstroomingen. 



Door de ongelijke temperatuursverhooging der verschillende 

 vaste deelen van den radiometer moeten ook de verschillende 

 deelen van het in den radiometer bevatte gas zich ongelijk ver- 

 warmen, en hiervan zijn gasstroomingen het noodzakelijke ge- 

 volg. Sommigen meenen dat het deze gasstroomingen zijn, die 

 de wieken des radiometers in beweging brengen. Zoo bijv. 

 o. e. meijer. Deze zegt *) : //De wieken der kleine molen, 

 welke aan de eene zijde zwart, aan de andere wit zijn, worden 

 door warmte- of ook lichtstraling .... verwarmd, en wel in 

 ongelijke mate, de zwarte zijde sterker. Daardoor wordt ook 

 de lucht tegen de zwarte zijde warmer, zij zet zich uit en 

 stroomt om de randen der wieken naar de witte zijde over, 

 waarbij zij door wrijving tegen de randen de wieken mede in 

 beweging zet." Deze verklaring van meijer komt mij hoogst 

 onwaarschijnlijk voor. Ik zie volstrekt niet in, waarom de 

 aan de warme zijde der wiek zich uitzettende lucht een. uitweg 

 zoekt om de randen heen naar de koelere zijde der wiek. Ik 



*) Die Kinetische Theorie der Gase, Breslau 1877, S. 154. In een noot zegt 

 1IKUER, dat zijn verklaring met die van finkener, waarover later, overeenstemt ; 

 het komt mij echter voor, dat die overeenstemming al een zeer geringe is, wan- 

 neer mijne opvatting van de verklaring van finkener, die zich niet aan over- 

 groote duidelijkheid schuldig maakt, ten minste niet volkomen mank gaat. 



