( 275 ) 



voeren. Hier is de wrijving van de zich uitzettende lucht tegen 

 de randen der wiek de beweegkracht; maar die uitwendige 

 wrijving der lucht tegen vaste lichamen neemt volgens de 

 meening van meijeb zelven evenredig aan de dichtheid der 

 lucht toe en af, en moet dus bij grootere dichtheid grooter 

 worden. Elke oorzaak nu van de beweging der wieken van 

 den radiometer, die evenredig aan de dichtheid toeneemt, is te 

 verwerpen, want met zulk een oorzaak is niet te rijmen het 

 afnemen van de snelheid en ten slotte zelfs de omkeering van 

 den zin der beweging bij het toenemen van de dichtheid van 

 het gas. 



Ofschoon ik volstrekt niet beweren wil, dat de gasstroomin- 

 gen in geen geval tot de radiometerbewegingen eenigszins kun- 

 nen medewerken, geloof ik toch, dat die stroomingen niet 

 kunnen beschouwd worden als de hoofdoorzaak van de door 

 crookès ontdekte werking van licht- en warmte-stralen op in 

 verdunde gassen geplaatste licht bewegelijke voorwerpen. 



3°. De theoriën, die de werking der lichtstralen verklaren, 

 met behulp van de kinetische gas-theorie, uit den overgang 

 van warmte uit een vast lichaam in het daartegenaan gele- 

 gen gas. 



Het is weder osborne reynolds, die het eerst op dien 

 overgang van warmte uit een warmer oppervlak op het daar- 

 tegen gelegen gas als een mogelijke oorzaak der CROOKEs'sche 

 verschijnselen de aandacht gevestigd heeft. "Reeds in ziju 

 eerste verhandeling, *) waarin hij zijn verdam pings- theorie be 

 kend maakt, wijst hij er op; en in zijn latere verhandeling f) 

 komt deze nieuwe zienswijze bij hem zoodanig op den voor- 

 grond, dat er van de vroegere verdampingstheorie bijna geen 

 sprake meer is. Volgens osborne reynolds zal, wanneer een 

 warmer oppervlak warmte afgeeft aan een gas, dat oppervlak 

 van het gas een grootere drukking ondervinden ; omgekeerd 

 wanneer het oppervlak warmte opneemt van een gas, zal het 

 van dat gas een kleinere drukking ondervinden. 



*) Phil. Mag. (4) vol. 48, p. 152. 

 f) Phil. Trans. vol. 166, p. 725. 



