( 288 ) 



gere verdunningen kan men dien invloed a fortiori gerust ge- 

 lijk nul stellen. Dit is dan ook volkomen in overeenstemming 

 met de proeven van kundt en warburg *). In vaten kleiner 

 dan die van de meeste radiometers vonden dezen voor lucht 

 geen verandering in het geleidings vermogen en in den wrijvings- 

 coëfficient tot een drukking van 1 mm. toe, zoodat bij die ge- 

 ringe drukking op lucht de stellingen van de kinetische gas- 

 theorie nog volkomen toepasselijk bleken te zijn. Tot die ver- 

 dunning toe ten minste kan daarom van het optreden van 

 drukkings verschillen geen sprake zijn, wanneer onze vooraf- 

 gaande redeneering als juist mag beschouwd worden. 



Tk kan om de bovengenoemde redenen niet medegaan met 

 hen, die de CROOKEs'sche verschijnselen uit drukkingsverschillen 

 trachten te verklaren, die in den stationnairen toestand van 

 warmte-geleiding zonder stroomingen zouden kunnen voorkomen, 

 daar ik het bestaan dier drukkingsverschillen als niet waar- 

 schijnlijk en ten minste als niet bewezen beschouw, en daar 

 ik, ook al wilde ik de mogelijkheid van zulke blijvende druk- 

 kingsverschillen toegeven, betwijfel, of zij zoodanig kunnen zijn, 

 dat zij van alle waargenomen verschijnselen een voldoende ver- 

 klaring geven. 



Ik zou hiermede in mijn kritiek der zich hierop grondende 

 verklaringen kunnen volstaan, ware het niet, dat eenigen zoo 

 zeer uitgewerkte en schijnbaar nauwkeurige formules voor de 

 grootte dier drukkingsverschillen hebben trachten te geven, dat 

 het wel noodig mag gerekend worden, dat worde aangetoond, 

 waarin zij bij de afleiding dier formules hebben gefaald. Doen 

 wij dit in de eerste plaats voor de formules door finkener, 

 gegeven. 



Finkener schrijft volgens § 9 zijner vroeger reeds aange- 

 haalde verhandeling aan de stroomingen geen merkbaren invloed 

 toe. Hij neemt dus een stationnairen toestand van warmte-ge- 

 leiding aan, en tracht in dien stationnairen toestand den over- 

 druk op de warme zijde te verklaren (zie zijn §§ 4 — 8). 



Voor een uiterst verdund gas, waarbij de afmetingen van het 



*) kundt ea WARBURG, Pogy Ann, Bd 155 and 156. 



