( 290 ) 



l 

 aan de uitdrukking 0,2 m— (v^ — v ). Deze overdruk strekt zich 



E l 

 op de wiek met allengs afnemende sterkte uit tot op een afstand 



l van den rand. Einkener stelt dan vervolgens een uitdrukking 

 op voor den overdruk, dien de geheele warme zijde der wiek 

 ondervindt ten gevolge van dien overdruk in de nabijheid van 

 den rand, en door hiervan af te trekken den wegens de lagere 

 temperatuur kleineren overdruk op de koele zijde der wiek, en 

 dit verschil te deelen door den vlakte-inhoud der wiek, komt hij 

 tot den druk per kwadraat centimeter, die de wiek in beweging 

 tracht te brengen. 



Finkener meent dus gevonden te hebben, dat ook in den 

 stationnairen toestand van warmte-geleiding zonder stroomingen 

 een overdruk zij het dan ook slechts op de randen der wiek kan 

 bestaan. Het is echter in de eerste plaats zeer vreemd, dat men 

 op deze wijze wel een verklaring verkrijgt van de beweging door 

 licht- en warmtestralen voortgebracht bij een platte radiometer- 

 wiek met scherpe randen, maar niet van die door crookes onder 

 volkomen dezelfde omstandigheden waargenomen bij een licht 

 bolletje, bij een voorwerp dus zonder scherpe randen. En in de 

 tweede plaats geloof ik, dat er op de wijze, waarop finkener 

 tot zijn formule voor den overdruk komt, zeer veel aan te mer- 

 ken is. De wijze, waarop hij de temperatuur laat afnemen in 

 het verlengde van het vlak der radiometer -wiek is zeer wille- 

 keurig, en is bij een bestaand verschil in temperatuur van de 

 beide kanteu der wiek zeker niet in overeenstemming met den 

 loop der isothermische oppervlakken in het den radiometer vul- 

 lende gas. En verder wordt door hem in het geheel niet gelet 

 op het afnemen van de temperatuur aan de warme zijde der 

 wiek naar de randen toe. Die lagere temperatuur aan de randen 

 dan in het midden zal zich wel is waar slechts tot op zeer kleinen 

 afstand van den rand uitstrekken, maar naar den rand toe neemt 

 de temperatuur toch zeker iets af. Dit moet zoo zijn, omdat de 

 warmere kant der wiek in de éénheid van tijd over zijn geheele 

 oppervlak evenveel warmte opneemt ; de randen verliezen echter 

 door het zijdelingsche warm te- verlies, door uitstraling en door 

 warmte-geleiding, meer warmte in dezelfden tijd dan het mid- 



