( 300 ) 



door aan te nemen, dat het tegen het vaste oppervlak gelegen 

 gas voortdurend door stroomingen ververscht wordt, die ver- 

 andering van drukking, welke het vaste oppervlak ondervindt, 

 tot een voortdurende beweegkracht kan worden. Daaruit vloeit 

 van zelf voort, dat de werking van die drukverandering des 

 te grooter zal zijn, naarmate de gasstroomingen langs het vaste 

 oppervlak krachtiger kunnen optreden. Verder zullen wij ter 

 verklaring van sommige verschijnselen moeten aannemen, dat 

 die werking op het vaste oppervlak des te grooter is, naarmate 

 de temperatuur in het gas in de nabijheid van het oppervlak 

 sneller verandert. Wij laten echter voorloopig in het midden, 

 waaraan die grootere werking bij grooter temperatuurverval is 

 toe te schrijven. 



Bij den gewonen radiometer met verticale platte wieken en 

 bij de toestellen van crookes door hem gebruikt om de grootte 

 van de kracht te meten, waarmede een verticaal plaatje door de 

 licht- en warin te-stralen schijnbaar afgestooten wordt, is het ver- 

 schil in absorptie-vermogen der beide zijden van het plaatje de 

 eerste oorzaak voor die schijnbare afstootende kracht der warmte- 

 stralen. Beide zijden van het plaatje verkrijgen door de bestraling 

 een temperatuur hooger dan die van het omringende gas; langs 

 beide zijden van het plaatje zullen daardoor gasstroomingen ont- 

 staan. Die opstijgende gasmassaas zullen warmte van het plaatje 

 overnemen en daarbij tijdelijk in den beschreven overgangstoe- 

 stand verkeeren, gedurende welken zij een grootere drukking 

 op het plaatje uitoefenen. Die overdruk van de opstijgende 

 gasstroomingen zal echter niet aan beide zijden van het 

 plaatje dezelfde zijn, maar zal grooter zijn aan die zijde, 

 welke de hoogste temperatuur bezit. Ten eerste omdat de wer- 

 king van den overdruk gedurende den overgangstoestand des te 

 grooter is, naarmate de temperatuur van het vaste oppervlak 

 meer verschilt van die van het omhulsel des radiometers, omdat 

 daardoor het temperatuurverval in het gas een grootere waarde 

 verkrijgt ; en ten tweede omdat de gasstroomingen aan de warmere 

 zijde een grootere snelheid zullen bezitten. Het verschil tusschen 

 den op deze wijze verkregen overdruk op de beide zijden van het 

 plaatje is volgens de zoo even door mij opgestelde zienswijze als 

 de kracht te beschouwen, die in de CROOKEs'sche toestellen zicli 



