( 304 ) 



de rol op zich van de meest absorbeerende zwarte zijde van 

 de wieken eens gewonen radiometers. Door licht bestraald 

 nemen de wieken een hoogere temperatuur aan dan het om- 

 ringende gas, en gaan daardoor draaien met de concave zijde 

 vooraan, dus in omgekeerde richting van de wieken des anemo- 

 meters onder den invloed van den wind *). Daalt de tempera- 

 tuur der wieken, door uitstraling bijv., onder die van het om- 

 ringende gas, dan gaan zij draaien met de convexe zijde 

 vooraan. 



De ware oorzaak der beweging is hier volgens onze theorie 

 weder deze, dat de warm te-overgang tusschen de wieken en het 

 gas niet aan beide zijden der wieken even groot is. Zijn de wieken 

 warmer dan de omgeving, dan geven beide zijden der wieken 

 warmte af aan het daartegenaan gelegen gas. Hiervan zijn 

 gasstroomingen het noodzakelijk gevolg, maar die gasstroomin- 

 gen zullen aan de convexe zijde in veel sterker mate moeten 

 optreden dan aan de concave zijde. Aan de convexe zijde kun- 

 nen de verticale luchtstroomingen veel gemakkelijker plaats 

 hebben dan aan de concave zijde, waar de lucht in de holte meer 

 blijft hangen. Voorts is de convexe zijde meer gekeerd naar 

 het koele omhulsel van den radiometer, en zoowel om deze 

 reden als ook om den bijzonderen vorm der wiek zal in de 

 richtingen loodrecht op het oppervlak der wiek de temperatuur 

 in het tegen dat oppervlak aan gelegen gas veel sneller veran- 

 deren aan de convexe dan aan de concave zijde; het tempera- 

 tuurverval in het gas zal veel grooter zijn aan de eerste dan 

 aan de laatste zijde en de tijdelijke overdruk gedurende den 

 overgangstoestand zal daarom aan de convexe zijde een grootere 

 werking moeten uitoefenen dan aan de concave zijde. Volgens 

 onze theorie zal dus de overdruk aan de convexe zijde een veel 



*") zöllner ziet in dit feit een bewijs tegen de theorie, die de bewegingen 

 in den radiometer verklaart door de directe werking der gasstroomingen zooals 

 dit bijv. in de theorie van neesen geschiedt; want zegt zöllner, dan moesten 

 de wieken dezer radiometers zich in dezelfde richting bewegen als dit bij den 

 anemometer plaats heefu Met deze redeneering van zöllner kan ik wel mede- 

 gaan Wanneer bij echter in de verschijnselen bij deze soort radiometers argu- 

 menten ziet voor zijn verdampings- of emissie-theorie, dan kan ik niet met hem 

 instemmen, daar ik geloof, dat deze verschijnselen zich nog veel eenvoudiger en 

 beter door onze theorie laten verklaren. 



