( 320 ) 



moleculen, die in de éénheid van tijd het oppervlak treflén, 

 zal in den aanvang nog in overeenstemming zijn met de 

 grootere dichtheid, welke het gas oorspronkelijk bezit, en eerst 

 allengs tot de kleinere waarde dalen, waartoe dit aantal zich 

 later in den stationnairen toestand zal herleiden ; terwijl de 

 kracht van elke botsing grooter is dan met de oorspronkelijke 

 temperatuur van het gas overeenkomt, omdat het oppervlak 

 wegens zijn hoogere temperatuur een grootere hoeveelheid van 

 beweging aan de gasmoleculen, die het treffen, mededeelt. 



Maar nog een andere reden is er, waarom het gas in den 

 aanvang een grootere drukking op het warme oppervlak uit- 

 oefent. Is de stationnaire toestand bereikt, dan zal overal in 

 het gas de snelheid en het betrekkelijk aantal der moleculen, 

 die zich gelijktijdig in een bepaalde richting voortbewegen, 

 zoodanig zijn, dat de drukking overal en ia alle richtingen 

 dezelfde is *). De snelheden der moleculen zullen dan in de 

 verschillende richtingen zoodanige waarden hebben, dat de ge- 

 middelde waarde dier snelheid in een richting loodrecht op de 

 richting der warmte-geleiding het arithmetisch midclenevenredige 

 is van de beide tegengestelde snelheden, die de moleculen in de 

 richting der warmte-geleiding en in de daaraan juist tegenge- 

 stelde richting bezitten. In den aanvang is dit echter nog 

 niet het geval; er zal eenige tijd toe noodig zijn, zij het dan 

 misschien ook slechts een korte tijd, eer de snelheden zich 

 over de verschillende richtingen juist zoodanig verdeeld hebben 

 als in den stationnairen eindtoestand het geval is. Gedurende 

 den overgangstijd zal het arithmetisch gemiddelde der beide 

 tegengestelde snelheden in de richting der warmte-geleiding 

 grooter zijn dan de snelheid in de hierop loodrechte richtingen, 

 en zal daarom ook de drukking van het gas in de eerstge- 

 noemde richting grooter zijn dan in de daarop loodrechte rich- 

 tingen. 



En met de verdeeling van het betrekkelijk aantal mole- 



*) Wij hebben hier het door clausius behandelde geval van warmte-geleiding 

 op het oog, omdat dit het eenige geval is, hetgeen met een voor ons doel vol- 

 doende uitvoerigheid is nagegaan. 



