( 322 ) 



beid en van het betrekkelijk aantal der moleculen over de ver- 

 schillende richtingen, in het met het warmere oppervlak in aan- 

 raking komende gas niet terstond zoodanig zijn als later in den 

 stationnairen eindtoestand het geval moet zijn, zal dus tijdelijk 

 het warme oppervlak een overmaat van drukking van het gas 

 ondervinden. Gedurende den overgangstoestand zal het gas, wat 

 die dichtheid ei) die verdeeling beide betreft, allengs naderen tot 

 den stationnairen toestand, en zal daarom die overmaat van 

 drukking op liet warme oppervlak allengs kleiner en eindelijk 

 nul worden. 



Het zou nu vooreerst kunnen zijn, dat de overdruk, die hieruit 

 voortspruit, dat de verdeeling van de snelheid en van het be- 

 trekkelijk aantal der moleculen over de verschillende richtingen 

 niet terstond is die behoorende bij den stationnairen toestand 

 van warm te-geleiding maar eerst allengs daarin overgaat, hetzij 

 een des te grootere waarde, hetzij een des te langeren duur 

 heeft, naarmate de verandering, die in die verdeeling moet plaats 

 hebben, een meer ingrijpende is, naarmate dus die verdeeling 

 in den stationnairen eindtoestand meer verschilt van de gelijk- 

 matige verdeeling over alle richtingen, zooals die behoort bij een 

 gasmassa, waarvan de temperatuur, de dichtheid en de drukking 

 overal dezelfde zijn. 



Nu is clausius in het door hem behandelde bijzondere geval 

 van warmte-geleiding tot formules gekomen *), die aantoonen, 



*) clausius komt namelijk in zijn verhandeling tot de volgende formules. 

 Op een afstand x van het warme oppervlak vindt hij voorde gemiddelde snelheid, 

 waarmede de moleculen zich bewegen in een richting, die zulk een hoek maakt 

 met de richting van warmte-geleiding, dat de cosinus van dien hoek \x. zij, de 

 uitdrukking: 



V = u +.q {i s, 



waarin u de gemiddelde snelheid op den afstand x voorstelt in de richtiog 

 loodrecht op de richting van warmte-geleiding, en s de gemiddelde weglengte 

 bij een temperatuur van 0° en een drukking van 7G0 mm., waarvan de tweede 

 en hoogere machten verwaarloosd zijn. 



Het betrekkelijk aantal moleculen, die zich bewegen in richtingen, waarvoor 

 [t. gelegen is tusschen y. en y. -f- dp., bedraagt op dienzelfden afstand x \ \Jd\t,, 

 en J is tot op de eerste macht van e bepaald door de formule: 



/ - -i - J (• •■ 



Wanneer het gas overal dezelfde temperatuur bezit, zijn V en /onafhankelijk 

 van ƒ*. De verdeeling van de snelheid en het betrekkelijk aantal moleculen 



