( 835 ) 



en het temperatuur ver val in het gas zal afhangen, heb ik £?e- 

 tracht een andere oorzaak voor de verschijnselen van crookes 

 te vinden, een oorzaak, waarvan het bestaan ten minste mij 

 niet twijfelachtig toeschijnt. 



En de uitslag van die poging is naar mijne meening deze, 

 dat door de door mij aangenomen oorzaak een betere en meer 

 volledige verklaring der verschijnselen verkregen wordt dan 

 door een der vroegere theoriën. Het onderzoek, of ook volgens 

 de gastheorie die oorzaak als een voldoende oorzaak beschouAvd 

 kon worden, is niet zoo bevredigend uitgevallen. Wegens 

 onze nog zoo uiterst geringe kennis omtrent den overgangs- 

 toestand en omtrent de wijze, waarop de warmte door een vast 

 oppervlak aan een gas wordt medegedeeld, kon het nog niet 

 bewezen worden, dat de verandering van de drukking van het 

 gas gedurende den overgangstoestand een voldoende grootte en 

 een voldoenden duur heeft om daaraan de CROOKEs'sche wer- 

 kingen te kunnen toeschrijven. Het is verder om dezelfde 

 reden nog niet streng bewezen kunnen worden, dat de totale 

 werking van die verandering der drukking niet te sterk af- 

 neemt met de dichtheid van het gas om de radiometerbewe- 

 gingen bij geringe dichtheid te kunnen verklaren. Doch al is 

 het ook niet bewezen, dat volgens de theorie de indirecte wer- 

 king der gasstroo mingen ter verklaring der verschijnselen vol- 

 doende is, er zijn toch aanduidingen, die het niet onwaarschijn- 

 lijk doen zijn, dat dit wel het geval is. 



Mocht echter ook de door mij voorgestelde oorzaak bij nader 

 onderzoek onvoldoende blijken te zijn, dan blijft er, geloof 

 ik, niets anders over dan te trachten, het bestaan van blijvende 

 dr ukkings- verschillen in het gas van de boven beschreven soort 

 aan te toonen en door deze de verschijnselen te verklaren. 



Ten slotte nog een kort woord o vet 1 de verschijnselen bij 

 dichtere gassen. Bij groote verdunning van het gas vond 

 crookes, dat een daarin geplaatst licht voorwerp door een 

 warm lichaam werd afgestooten, door een koud lichaam, een 

 stuk ijs bijv., werd aangetrokken. Dit is eenvoudig een andere 

 wijze van uitdrukken voor het feit, dat bij bestraling door 



