( 889 ) 



Tn een gas. waarvan de temperatuur overal dezelfde is en 

 dat onttrokken is aan de werking der zwaartekracht, zullen de 

 dichtheid en de drukking door de geheele gasmassa dezelfde 

 waarde hebben. Door de werking der zwaartekracht zal hierin 

 in zoo verre verandering worden gebracht, dat deze grootheden 

 des te grooter zullen zijn, naarmate men lager in de gasmassa 

 komt. Tn elke horizontale laag zullen de drukking en de dicht- 

 heid overal dezelfde waarde hebben, maar beschouwt men twee 

 horizontale lagen, die op verschillende hoogte gelegen zijn, 

 dan zal de drukking in de diepst gelegen laag grooter zijn dan 

 in de hooger gelegene om het bedrag van het gewicht van het 

 tusscben de beide lagen gelegen gas, en de dichtheid, die altijd 

 evenredig is aan de drukking, za] eveneens in de lager gelegen 

 laag grooter moeten zijn. Hebben wij in het gas een verticale 

 plaat, dan zullen de deelen van de beide oppervlakken der plaat, 

 die in eenzelfde horizontale laag gelegen zijn, gelijke drukking 

 van het gas ondervinden. 



Wordt nu de eene zijde der plaat verwarmd, terwijl de andere 

 de oorspronkelijke temperatuur blijft behouden, dan zal ook de 

 tegen de warme zijde der plaat gelegen lucht in die verwar- 

 ming gaan deelen; die lucht krijgt een hoogere temperatuur en 

 zet zich daarbij uit, zoodat hare dichtheid vermindert. De in 

 eenzelfde horizontale laag gelegen deelen zullen nu niet meer 

 aan beide zijden der plaat dezelfde drukking ondervinden, maar 

 die drukking zal aan de warme zijde geringer zijn, omdat dat 

 deel van de drukking, hetgeen veroorzaakt wordt door het ge- 

 wicht der boven het beschouwde punt gelegen lucht, aan de 

 warme zijde kleiner zal geworden zijn, daar het gewicht dier 

 lucht, die zich wegens de verwarming heeft uitgezet, kleiner 

 geworden is. Wanneer omgekeerd de eene zijde der plaat zich 

 heeft afgekoeld en de andere zijde niet, zal de temperatuur en 

 dus ook de dichtheid van de tegen de eerste zijde gelegen lucht 

 grooter worden : de drukking zal in eenzelfde horizontale laag 

 grooter zijn aan de afgekoelde dan aan de niet afgekoelde zijde, 

 omdat het gewicht der boven die laag gelegen lucht aan de eerste 

 zijde grooter is. 



Hier hebben wij dus een oorzaak, waardoor de drukking aan 

 de verwarmde zijde kleiner, aan de afgekoelde zijde grooter 



