( 340 ) 



is dan aan de andere zijde, die de oorspronkelijke temperatuur 

 behouden heeft. Die vermindering of vermeerdering der druk- 

 king zal zich vooral op de onderste helft der plaat doen ge- 

 voelen. 



Die verandering der drukking zal voorzeker voor een gedeelte 

 weder worden opgeheven door de juist door haar veroorzaakte 

 stroomingen. Werd die vermindering der drukking aan de ver- 

 warmde zijde der plaat door de stroomingen geheel opgeheven, 

 dan zouden beide zijden der plaat weder dezelfde drukking 

 ondervinden. Yoor de deelen der plaat, die juist op de halve 

 hoogte der plaat gelegen zijn, zou de druk dan aan beide zijden 

 geheel dezelfde zijn, de hooger gelegen deelen der plaat zouden 

 aan de warme zijde een grootere drukking ondervinden, de lager ge- 

 legen deelen daarentegen aan die zijde een geringere drukking dan 

 aan de andere zijde, omdat de druk aan de warme zijde wegens de 

 geringere dichtheid der lucht minder snel met de hoogte ver- 

 andert ; maar de totale drukking over de geheele plaat zou aan 

 beide zijden dezelfde zijn. Bij afkoeling van de eene zijde zou 

 daarentegen de druk op de bovenste helft der plaat iets groo- 

 ter, op de onderste helft iets kleiner zijn aan den afgekoelden 

 dan aan den niet afgekoelden kant, maar de totale druk over 

 de geheele plaat zou weder aan beide zijden gelijk zijn. 



De stroomingen zullen echter, naar mij voorkomt, de ver- 

 andering van drukking wel voor een deel, maar slechts voor 

 een klein deel opheffen. Er blijft dus vermindering van 

 druk aan de verwarmde, vermeerdering van druk aan de afge- 

 koelde zijde der plaat. Die verandering van druk zal evenre- 

 dig zijn aan de dichtheid van het gas. Wij hebben hier dus 

 een oorzaak, die de beweging der bestraalde voorwerpen in 

 een dicht gas kan verklaren, en die, wat de richting waarin 

 zij werkt aangaat, juist tegengesteld is aan de vroeger door ons 

 gevonden oorzaak voor de verschijnselen in verdunde gassen. 

 Daar de nu gevonden oorzaak afneemt bij toenemende verdun- 

 ning van het gas, de vroeger gevonden oorzaak niet of ten 

 minste veel minder afneemt, is het mogelijk, dat bij een 

 zekeren graad van dichtheid van het gas, het neutrale punt 

 van ceookes, de tegengestelde werkingen van beide oorzaken 

 juist aan elkander gel'jk zijn, en elkander dus opheffen, dat 



