( 341 ) 



bij grootere dichtheid de eene, bij kleinere dichtheid daaren- 

 tegen de andere oorzaak de grootste werking uitoefent, en 

 daardoor den eenen keer een beweging in den een en zin, den 

 anderen keer een beweging in tegengestelden zin verkregen 

 wordt. De graad van dichtheid, waarbij de werkingen der beide 

 oorzaken elkander juist opheffen, zal niet in alle gevallen de- 

 zelfde behoeven te zijn, omdat de grootte dier werkingen bij 

 eenzelfde dichtheid van het gas voor de beide oorzaken van 

 niet volkomen dezelfde omstandigheden afhangt. Beide wer- 

 kingen zullen in het algemeen des te grooter zijn, naarmate 

 tnsschen de beide zijden van het voorwerp een grooter tempe- 

 ratuurverschil bestaat. Maar de snelheid der gasstroomingen 

 werkt bij beide oorzaken verschillend, de eene oorzaak zagen 

 wij wordt er slechts weinig door aangedaan, en zoo iets dan 

 er door verminderd, terwijl de andere er juist door bevorderd 

 wordt. De afstootende werking der warmte vonden wij verder 

 des te grooter, naarmate de temperatuur in het gas in de 

 nabijheid van het verwarmde oppervlak sneller verandert, ter- 

 wijl de grootte van dit temperatuurverval op de aantrekkende- 

 werking der warmte niet dien invloed zal hebben. Het is 

 daarom niet vreemd, dat ckookes voor het neutrale punt niet 

 onder alle omstandigheden denzelfden graad van dichtheid vond, 

 en dat hij bij sommige proeven, waarbij het temperatuurverval 

 zeer groot was, een afstootende werking der warmte verkreeg 

 bij een graad van dichtheid, waarbij in de meeste gevallen die 

 werking een aantrekkende is. 



Groningen, Mei 18 7 S. 



