( 54 ) 



dit uitsteeksel verbeent. Een nog volkomen hyaline kraakbeen- 

 naad scheidt echter dit uitsteeksel zoowel van den wervelboog 

 als van het wervellichaam, terwijl boog en lichaam door een 

 voortzetting van deze hyaline kraakbeennaad eveneens van elk- 

 ander worden gescheiden. Wanneer men nu bedenkt, dat het 

 dwarse uitsteeksel altijd onmiddelijk van uit den bovensten boog 

 verbeent, dat daarentegen de rib dit nimmer doet, maar altijd 

 zelfstandig verbeent, dan is de mogelijkheid, dat dit uitsteeksel 

 een processus transversus voorstelt al dadelijk uitgesloten en kan 

 het dus alleen een rib zijn, die bij het geslacht Testudo door 

 een dunne kraakbeennaad van wervelboog en wervellichaam ge- 

 scheiden blijft. Of ook bij geheel oude dieren de kraakbeen- 

 naad verdwijnt, en synostose ^intreedt, kan ik niet aangeven, 

 aangezien ik niet in de gelegenheid ben geweest dit te onder- 

 zoeken. (Vergl. fig 3). 



Terwijl dus de kleine halsribben bij de zeeschildpadden altijd 

 kraakbeenig blijven, bij de landschildpadden wel is waar ver- 

 beenen, maar altijd door een kraakbeennaad van wervelboog en 

 wervellichaam gescheiden blijven, komt het daarentegen bij de 

 Emydae en Trionycidae tot een volkomen vergroeiing dier hals- 

 ribben met wervelboog en wervellichaam, hetgeen ook van de 

 beide laatstgenoemde stukken geldt. Onderzoekt men hier even- 

 eens jonge dieren, (fig. 4) dan blijkt het, dat ook hier de hals- 

 ribben zelfstandig verbeenen, in den beginne nog door een 

 dunne, smalle kraakbeennaad van wervelboog en wervellichaam 

 gescheiden zijn en dat met het vergroeien van boog en lichaam 

 onderling, ook de kraakbeennaad tusschen beide genoemde stuk- 

 ken en de rib verdwijnt, «oodat het uitsteeksel zich bij volwas- 

 sen dieren als een processus tran versus vertoont, i. e. als een 

 deel van den halswervel zelven. De halsribben verhouden zich 

 hier dus evenzoo als ik vroeger voor de staartribben der schild- 

 padden heb aangetoond *). 



Zoo als reeds boven is vermeld, komt bij het geslacht Che- 

 lodina aan beide zijden van het wervellichaam een zeer duide- 

 lijk ontwikkeld uitsteeksel voor. Of dit uitsteeksel hier eveneens 



* ) TJntersuchungen zur vergl. Anatomie der Wirbelthiere, IX. Zur Morphologie 

 der Hippen. Niederl. Archiv f. zoölogie. Bd. IV. S 187B. 



