( 55 ) 



zelfstandig verbeent, kan ik niet aangeven, aangezien ik slechts 

 een volwassen individu onderzoeken kon. Dunne doorsneden 

 toonden duidelijk aan, dat werveiboog en wervellichaam hier ge- 

 heel met elkander, zoowel als met het zijdelingsche uitsteeksel 

 vergroeid waren. Hoogst waarschijnlijk zal ook echter hier een 

 onderzoek bij jonge dieren aantoonen, dat deze uitsteeksels zelf- 

 standig verbeenen, dat is, ribben voorstellen, die eerst later door 

 synostose met werveiboog en wervellichaam vergroeien even als 

 bij Emydae en Trionycidae. 



Wij vinden dus bij de schildpadden aan alle halswervels, met 

 uitzondering van den eerste, rudimentaire ribben. Bij de zee- 

 schildpadden blijven deze rudimentaire ribben het geheele leven 

 door kraakbeenig; bij de landschildpadden verbeenen zij wel is 

 waar, blijven echter door een kraakbeennaad van den werveiboog 

 en het wervellichaam gescheiden ; bij de Emydae en Trionycidae 

 daarentegen vindt men de evengenoemde kraakbeennaad bij 

 jonge dieren nog aanwezig, bij ouderen daarentegen verdwijnt 

 zij en vormt dus de rib, nadat synostose ingetreden is, met 

 den werveiboog en het wervellichaam een samenhangend ge- 

 heel. 



In eene vroegere mededeeling heb ik trachten aan te toonen, 

 dat de ribben als intervertebrale sceletstukken beschouwd moeten 

 worden, die zelfstandig uit de sceletogene laag, welke de chorda 

 omgeeft, uitgroeien, uit een eigen beenkern ossificeeren en in de 

 meeste gevallen aan de borstwervels bewegelijk verbonden blij- 

 ven. Bij de zoogdieren en bij de schildpadden waar de wervels 

 in de borststreek, gedurende het geheele leven, door tusschen- 

 wervelstukken met elkander vereenigd zijn, zien wij, dat de 

 ribben ook hare oorspronkelijke intervertebrale plaats blijven 

 behouden. Daar, waar zoo als in de talrijke andere gevallen, 

 de intervertebrale stukken verdwijnen en plaats maken voor 

 hoogere ontwikkelingstoestanden, met andere woorden, daar waar 

 zich uit de tusschenwervelgedeelten de gewrichtshoofden en de 

 gewrichtspannen ontwikkelen, moeten de ribben natuurlijk ook 

 hare oorspronkelijke intervertebrale plaats opgeven en vertebraal 

 worden. De verhoudingen die de ribben aan de halswervels 

 vertoonen, staven op nieuw deze stelling. De rudimentaire 

 halsribben toch, komen bij de schildpadden, met uitzondering 



