( 109 ) 



onder viiulelijk bewezen is, dat zij tot nauwkeurige uitkomsten 

 leidt *) 



Het was dus in de eerste plaats noodig door een voorloopig 

 onderzoek zekerheid te verkrijgen, of de manometer van reg- 

 nault en de methode van jamin uitkomsten geven, waarvan 

 de nauwkeurigheid voor de taak, die ik mij had voorgesteld, 

 voldoende kon geacht worden. Ik besloot daartoe met behulp 

 van den genoemden manometer en volgens de genoemde methode 

 den samendrukbaarheids-coëfficiënt te bepalen van een stof, d:e 

 reeds vroeger nauwkeurig onderzocht was. Ik koos daartoe het 

 water. Vond ik voor water een samendrukbaarheid gelijk aan 

 die door vroegere waarnemers gevonden, en weken de uit de 

 verschillende proeven berekende waarden niet meer van elkan- 

 der af, dan dit bij die vroegere waarnemers het geval was, dan 

 was dit het bewijs, dat de door mij gebruikte instrumenten en 

 methoden aan het doel, hetgeen ik mij had voorgesteld, beant- 

 woordden . 



Ik wensch hier een kort verslag te geven van de door mij 

 verrichte proeven en verkregen uitkomsten. 



Niettegenstaande die proeven slechts een inleiding vormen 

 van het eigenlijke onderzoek, dat ik mij had voorgesteld, en 

 waarvan de uitvoering door onvoorziene omstandigheden zeer 

 vertraagd is, — de te beschrijven proeven zijn namelijk reeds 

 vóór geruimen tijd genomen, — geloof ik toch, dat het niet 

 onnut is, reeds nu de verkregen uitkomsten mede te deelen. 

 Yooreerst omdat het immer wenschelijk is van een zoo belang- 

 rijke constante als de samendrukbaarheids-coëfficiënt van water, 

 waarvan de juiste bepaling wegens zijn geringe grootte met 



*) Later is het mij gebleken, dat jamin zijn methode ook beschreven heeft in 

 de Comptes ren dus, t. 66 (1868, I) p. 1104, echter ook daar ter plaatse slechts 

 zeer kort, en verder dat amaury en descamps in de Comptes rendus t. 68 

 (1869, I) p. 1564, voor eenige vloeistoffen den samendrukbaarheids-coëfficiënt 

 hebben gepubliceerd, door hen volgens de methode van jamin verkregen. Hunne 

 uitkomsten wyken in het algemeen slechts weinig af van die van geassi; alleen 

 voor kwikzilver vinden zij een veel kleinere samendrukbaarheid, en wat voor ons 

 vooral van belang is ook voor water vinden zij een iets kleinere waarde dan 

 grassi. Over de nauwkeurigheid der door hen verkregen uitkomsten kan ik niet 

 oordeelen, daar zij op de aangehaalde plaats niet anders dan hun einduitkomsten 

 mededeelen. 



