( 111 ) 



voor de verschillende deelen der buis bepaald en bij de me- 

 ting der Inchtvolumina in rekening gebracht. Ook op de ver- 

 andering van het inwendig voJ urnen der buis met de tempera- 

 tuur werd gelet. 



De koperen buis van ongeveer dezelfde lengte als de gla- 

 zen volumenbuis bleek als gemiddelde uit een aantal waarne- 

 mingen volgens de door eegnault aangegeven methode een 

 inhoud te bezitten die met den uitzettings-coëfficiënt van rood- 

 koper tot 0° herleid een waarde had van 441,104 gram kwik 

 van 0°, d. i. dus ruim 'ól kub. cm. De verandering van het 

 inwendig volumen met de temperatuur werd in rekening ge- 

 bracht, niet echter die welke veroorzaakt kon worden door de 

 verandering van de drukking der in de koperen buis bevatte 

 lucht, daar deze wegens de zeer dikke wanden der buis zeker 

 zoo gering was, dat zij gerust verwaarloosd kon worden. 



Het onderscheid in kwikhoogte in de beide glazen buizen 

 werd afgelezen op een nauwkeurig met een standaardmeter ver- 

 geleken messingschaal, die verticaal tusschen de beide buizen 

 stond. De afgelezen kwikhoogte werd zoowel wegens de uit- 

 zetting van het kwik als wegens die der messingschaal tot nul 

 graden herleid, en nog wegens de uiterst geringe fouten der 

 messingschaal gecorrigeerd. 



De messingschaal werd op de volgende wijze verticaal gesteld. 

 Twee kijkertjes werden op eenigen afstand van den mano- 

 meter opgesteld en op de schaal gericht, zoodanig dat de ver- 

 ticale vlakken door hunne optische assen gelegd, in welke 

 vlakken de assen der kijkertjes konden gedraaid worden, onge- 

 veer een rechten hoek met elkander maakten. Tusschen elk 

 der kijkertjes en de messingschaal hing een paslood, dus een 

 verticale draad. De stel schroeven, waarop de bak des mano- 

 meters rust, werden nu zoolang veranderd, totdat men een lijn 

 op de messingschaal, die loodrecht staat op de deels trepen, 

 door elk der kijkertjes met den daarvoor hangenden verticalen 

 draad zag samenvallen. 



In den bak des manometers bevond zich water, hetgeen door 

 een roerder gedurende de waarnemingen telkens in beweging 

 werd gebracht, en waarvan de temperatuur kon geacht worden 

 overeen te stemmen met die van het kwik en de lucht in de 



